allah

öncelikle allah var mı yok mu sorusu ontolojik bir sorudur bu yüzden ontolojiye girmemiz lazım.

varlık bir var edici gerektirir mi?

gerektirise o zaman allah ı da bir şeyin var etmesi gerekir. bu yüzden gerektirmez demek kısa yoldan sıyrılmak için iyidir.
yoksa nedenselliğe girecek ve sonsuz döngü oluşturacaktır.

o zaman demek ki varlık bir yaratılma gerektirmez. dolayısıyla bir yaratıcı da gerektirmez.

peki kusursuz bir şeyin arkasında bir akıl olması gerekir mi?

gerekirse allah kusursuzdur ve onun arkasında da bir akıl gerekir. oysa allah mükemmeldir ve başka bir akla ihtiyaç duymaz kusursuz olabilmek için. o halde varlıkta mükemmellik bir akıl gerektirmez.

peki varlık yaratılmadan mutlak suretle var olabilir mi?

olabilir çünkü allah yaratılmamıştır ve varlığı mutlaktır. o halde varlık zaten var olabilir ve mutlaktır.

burada allahla diğer şeyleri kıyaslıyorsun diyen olabilir. ancak varlık felsefesinde varlık özdür ve o öz tektir.

o öze tanrı, allah, zeus, spagetti canavarı artık ne dersen dersin bu hiçbir şeyi değiştirmez.

mesele çünkü varlığın var olabilmesi için taşıması gereken özelikler veya nedenlerdir, eğer diğerlerinde bu nedenler veya özellikler yoksa zaten var olamaz.

çünkü siz önermeyi ortaya atarken aslında bir şey yaratırsınız. bu yaratığınız önerme sonuca kadar aynı olması lazım ki tutarlı olsun.

yoksa önermede bir yerde a diğer yerde b olursa o zaman bu çelişki olur.

bir şey a ise o a dır.

eğer var olmak için sonsuz olmak şartsa sonsuz olmayan bir şey vardır diyemezsiniz. bunun gibi yani.