emir timur

Türk tarihinin gördüğü en büyük komutan ve hakanlarından.

islâmiyeti yayma amacıyla Hindistana yaptığı seferde 1 ay içinde 20 savaşa girip kazanmış ve Hindistanın tamamını fethetmiştir. Bu savaşlar esnasında kâfir oldukları ve ateşe taptıkları gerekçesiyle 100 bin hintlinin kafasını kestirip Ganj nehrine attırdığı söylenir.

Osmanlının ve Anadolu beyliklerinin bir türlü alamadığı izmiri 15 günde alıp 10 bin Hristiyan şövalyesinin kellesinden kule yaptırdığı için Hristiyan dünyasınca da sevilmez.

Yahudi tüccarları ve Hristiyan misyonerleri türk-islâm coğrafyasından ve Hindistandan kovduğu için bu iki kesimce bilâhare sevilmez.

gençliğinde aldığı bir ok yarasından mütevellit sağ bacağı aksamaktaydı. farslılar bu yüzden küçültücü bir ifadeyle kendisine Timurlenk yani aksak timur demişlerdir. batılılar da onu sevmediği için tamerlane yani topal timur şeklinde isimlendirirdi. Özbekler, Türkmenler ve Kırgızlar kendisine milli kahraman olduğu için emir timur der ve bizler için de doğru ifade budur.

Edgar Allan poe kendisi için yazdığı tamerlane isimli şiirinde onu ''taç giymiş bir Haydut'' şeklinde betimler. uzun şiirinde onu sıfırdan en tepeye yükseltirken ''insan olduğundan hayıflanan bir tanrı kral'' olarak gösterirken büyük şâirlerimizden abdûlhak Hamit tarhan ise onun için yazdığı bir şiirde ''onun aksaklığı yolunda aksayışı değil, başarıya giden yolda çektiği çilenin yâdigârıdır.'' der.

Cengiz Han soyundan olmadığı için han ünvanını kullanmayan timur ''emir'' ünvanını kullanmıştır. Psikolojik savaşa da önem veren emir timur çevresine saldırı korkuyla bir çok şehri ve devleti kılıç sallamadan fethetmiştir. Hindistan, Çin ve mısır seferleri buna örnektir.

ordusu genellikle kara Tatar, kıpçak Türkleri, Türkmen süvarileri, harezm okçuları ve Hindistandan getirdiği fillerden oluşmaktaydı. Disiplinli bir yapıya sahip bu bozkır ordusu son derece dayanıklı ve süratliydi. aynı zamanda da savaş teknolojisi bakımından oldukça ileri bir seviyedeydi.

emir timur un kurduğu imparatorluk türk devlet esasları ve askeri teşkilâtı unsurları ile islâm medeniyeti unsurlarını bir arada barındırmaktaydı. Müslüman olmasına rağmen eski Türk geleneklerine önem vermiş ve cengiz han yasasını esas almıştır.

büyük iskender, sezar ve cengiz handaki gibi dünyaya hükmetme isteği onda da vardır. ''madem ki gökte bir tanrı var, dünya üzerinde de tek bir hükümdar olmalı. zaten yeryüzü bir kişinin isteklerine yanıt veremeyecek kadar küçük.'' sözleri ile bunu belirtmiştir.

iran seferi sonrası Türkleri sürekli kötüleyen fars şâir firdevsî nin mezarını tekmelemiş, ordusunu mezara işetmiş ve en sonunda mezarı tahrip etmiştir. Bu onun türklüğe ne kadar önem verdiğinin göstergesidir.

Çin seferine çıkmadan önce batıdan bir tehlike gelmemesi için yıldırım Bayezide bir mektup yazar ve kendisine biat etmesini ister. Bayezid bunu reddetmenin dışında çok ağır cevap verir. emir timur mektuplarda yıldırım Bayezide ''Rumeli meliki'' diye hitap ederken yıldırım Bayezid ona ''kudurmuş köpek'' şeklinde hitap eder.

tarihçilere göre emir timur son ana kadar savaşmayı istemel ama yıldırımın tutumu sonucu iki müslüman türk devlet ankarada savaşır.

derler ki bu savaş orta çağın en büyük meydan savaşıdır. 500 bin kişilik emir timur ordusu 300 bin kişilik yıldırım Bayezid ordusunu fil müfrezelerinin verdiği şaşkınlık ve Anadolu beylikleri ile tatarların kendi tarafına geçmesiyle zorlanmadan kazanır.

emir timur yıldırım Bayezidi son derece güzel ağırlamış ve öldüğünde bundan üzüntü duymuştur. tarafsız Bizanslı tarihçi doukas bunu net şekilde belirtir.

emir timur Anadolu dan ayrılıp Çin seferine giderken kulunç sebebiyle 69 yaşında rahmetli olur. Bu büyük Türk hakanın mezarı çok sevdiği torununun yanında semerkanttadır.