nineteen eighty four

bazı kitaplar insanlar için çok önemlidir, işte bu kitapta benim için çok önemli. her ne kadar george orwel'ın eleştirilerini fazla abartılı, diyalektik üstüne eleştirinin ise fazla yüzeysel bulmama rağmen bir romanın kurgusu ancak bu kadar iyi olabilir.

kitap yazılış ve düşünce bakımdan doğru yargılar içerse de, bu kitabı eleştireceğim bazı yanları var. birincisi diyalektiğin eleştirildiği bir yasa var; çiftdüşün. bu "her şey kendi içinde kendi zıttını bulundurur" yasası eleştirilmektedir. fakat böylesine bir eleştiri ancak bu kavramın çöpten adam şeklinde karikatürize edilmesidir. çöpten adam yüzeyselliğini aşamamak romanın eksilerinden. öncelikle bu yasa böyle bir mana taşımamaktadır. çünkü bu tür bir yaklaşım düalizm yani ikililik kavramını da beraberinde getirmektedir. evrendeki maddeler ve düşünce zıtlıklardan oluşur bu kabul fakat bu zıtlıklardan hangisi ağır basarsa, o yöne doğru kayma olur. yani her şey çift taraflı olur fakat bir tarafa kayma düşünceyi, hareketi meydana getirir. yazarın eleştirdiği nokta ise düalizmdir. yani karşıtların birliği ilkesi ile örtüşmemektedir.

diğer bir yandan ana karakter bana sorunlu olarak geldi. evet o brien karşısında ezilmemesi işten değil ana karakterimizin. fakat o brien'ın kullandığı ağır retorik aşılabilir çünkü kitapta parti'nin düşünce üzerinde henüz daha hakim olmadığı söylenmektedir. ancak işkenceyle görünüşte düşünceler değiştirilebilir. 101 nolu odada yaşananlar gibi. neden anakarakterimizin julia'yı sevmeyi bıraktığı anlaşılmamaktadır. ani dönüşümler bu şekilde gelişmeyeceğini kanaatindeyim.

ayrıca düşünce sistemine geri dönecek olursak partinin iktidarının mutlak olduğu söylenmektedir. çiftdüşün ilkesine göre ise düşünecek olursak partinin iktidarı aynı zamanda egemen değildir. çünkü önemli olan insan zihni ise partinin egemenliği yalnızca maddeseldir fakat parti egemenliğinin zihinsel olduğunu iddia etmektedir.

tüm bunlara karşı baskı toplumunu ve günümüzde yaşanmaya başlanan dil üzerine bayağılaştırmaların etkilerini yani düşünce özgürlüğünün nasıl kısıtlandığını görebiliyoruz. her şeye karşın basit roman diye geçmek en azından benim için haksızlık olacaktı çünkü kurgu olarak en başarılı kara ütopya örenğidir. fakat günümüze en çok yaklaşan cesur yeni dünya olmuştur. bu da başka bir entry nin konusudur.