formula 1 de lobi faaliyetleri

formula 1 2013 sezonun geride kalan ilk bölümünde iyiden iyiye hissedilen durum.

ispanya gp sonrasi meredes'in kurallara aykiri olarak 'gizli' lastik testleri yaptigi ortaya cikmisti. fianin mercedes'e verdigi ceza; kinama ve genc pilot testlerinden men ile sinirli kalabildi. takim gerceklestirdigi lastik testlerinin meyvelerini sonraki 5 yarisin 3'ünü kazanarak topladi. oysaki mercedes, ilk 5 yarista tek turluk performanslardaki basarisinin getirdigi pole position'larina ragmen tek bir yaris dahi kazanamamisti. bu arada formula 1 in tek lastik tedarikcisi pirelli'nin 10 yarislik sezonun ilk bölümünün yarisi geride kaldiktan sonra, lastik hamurlarinda degisiklige gitme karari da oyunun kurallarinin basladiktan sonra anlamsiz sekilde degistirilmesi olarak yorumlanabilir. bu örnekler, sadece 2013 sezonunda yasananlarin bir kaci...

2005'de devreye sokulan kural degisiklikleri... ferrari'nin domine ettigi 6 sezonun ardindan 'yarislarin heyecanini yitirdigi' gerekcesiyle bir dizi kural degisikligi yapilmisti. bunlar arasinda ferrari'nin en güclü alanlari olan motor teknolojilerindeki degisikler (önce 18bin, daha sonra 16bin devirle sinirlandirilmis ve hacmi kücültülmüs motorlar), aerodinamik yenilikler ve bir takim yeni yönetmelikler... ferrari'yi durdurmanin yollari bulunmustu!

2006 yilinda renault'un cift salincakli süspansiyon sistemi sezonun 6 yarisi geride kaldiktan sonra hakemler tarafindan kurallara uygun olmadigi belirtilerek yasaklandi. renault bu sistemi sampiyon oldugu 2005 sezonu dahil iki yildir kullaniyordu. takim o sezon ferrari ile sampiyonluk mucadelesi veriyordu ve yasaklamanin ardindan domine ettigi 6 yarisin aksine orta sira mucadelesi verebilmis, ardindan yaptiklari gelisimle yeniden sampiyonluk mucadelesine geri dönmüs ve alonso ile birlikte cifte sampiyonluk (markalar ve pilotlar klasmani) unvanini kazanmisti.

2007 yili f1 casusluk skandalı; stepney-gate'de ise bu kez sira mclaren 'faaliyetleri'ndeydi. takim 2 yil spordan men, para cezasi ve 'takimlar ve pilotlar sampiyonasi'ndaki puanlarinin silinmesi seklinde verilmesi gereken cezadan 100 milyon dolar para ve markalar klasmanindaki puanlarinin silinmei ile kurtulmustu. o yila kadar dayanikli arac üretme konusunda pek basariz olan takim, sonraki iki yilda tarihinin en dayanikli araclarini üretir oldu.

2009 yilina gelindiginde ise kabak tadi bambaska hissedildi. oluksuz lastiklere gecis, ön kanatlarin genisletilip alcaltilmasi, arka kanatlarin ise daraltilip yükseltilmesi gecis imkanini kolaylastiracagi düsüncesiyle yönetmeliklerdeki yerini aldi. ayrica kers kullanimi ile birlikte bir türlü saglanamayan bol gecisin yasandigi, heyecanli yarislara kavusulmus olacakti. kural degisiklikleri basarili oldu. ancak, brawn gp ve red bull'un sezon basinda cift katmanli difüzör sistemi ile yarislara katilmasi tüm yil boyunca tartisildi. zira bu iki takim disindaki diger takimlar, sistemin kurallara aykiri oldugunu düsünüp araclarinda uygulamamislardi. itirazlari sonuc vermeyecek, o güne kadar hic yaris galibiyeti dahi elde edemeyen jenson button sampiyon olacak, fia cift katmanli difüzöre önce onay verecek, sonra 2011 yilinda yasaklayacakti. red bull'un yükselisi ise bu sezonun ardindan yasanacak, takim yeni aerodinamik kurallara en iyi cözümleri getirerek art arda 3 yil sampiyon olacakti.

2010 sezonu... mclaren'in kullandigi f-duct sistemi kurallara uygun bulundu. ertesi yil yasaklandi. kers kullanimi istege bagli hale getirildi.

2012 yili... red bull'un kullandigi esnek ön kanat tartisildi. takima herhangi bir ceza verilmedi. fakat fia sonraki yil daha kati kanat denetim kurallari getirdi!

son yillarda formula 1'den ayrilan veya mücadeleden uzak kalan pilotlarin, f1'in eski tadindan yoksun oldugunu söylemeleri herhalde tesadüf degil.