rönesans

rönesans, yoksullukla, karanlıkla boğuşan bir 'hasta' ortaçağ avrupası'ndan sıyrılma, modernliğin kapısını aralama çabasıdır. modernliğin başlangıcına yerleştirilmektedir. yeni siyasal, iktisadi, entelektüel atılımlar gerçekleştirilmiştir. başarısız bir girişim olsa dahi batı'ya bir canlılık, hareket getirmiştir. maddi kaynağını, kutsal kitaplara girmiş 'sokaklarından süt ve bal akan' yeryüzü cenneti doğu'nun zenginliklerinden pay almak, avrupa'nın, özellikle kuzeyinin yoksulluğuna çare bulmak, yeni tarımsal alanlara yerleşmek amaçlarıyla düzenlenen haçlı seferleri oluşturur. haçlı seferleriyle birlikte yakındoğu ile kurulan ticari ilişkiler, cenova, floransa, venedik gibi italyan kent cumhuriyetlerine bir zenginlik getirmiş, italya coğrafyasına imtiyazlar kazandırmıştır. dolayısıyla 16. yy.da (belki daha da erken) batı, hem rönesansın getirileriyle, hem de yeni dünyanın - yeni ticaret yollarının keşfiyle kapitalizmin damgasını yemiş bulunmaktaydı. ortaçağda avrupa uygarlığını beslemiş, sürdürmüş, sürüklemiş olan kilise siyaset üretemediği ve yeni üretilen siyasetlere de engel teşkil ettiği için dışlanmıştır. sekülarizasyon etkili bir akım haline gelmiştir. kentler zenginleşmiş, cazibe merkezi haline gelmiş, palazlanmış, güçlenmiştir. soylular, kırsal kesimlerde tahkim edilmiş şatolarından kopup bu lükslerle donatılmış şehirlere göç etmeye başlamışlardır. gösterişsiz kiliselerin yerini görkemli katedraller ikame etmiş, göz alıcı vitraylarla süslenmiştir. doğu'dan eczalar, cerrahi aletler getirmişler, cebir öğrenmişlerdir.

bu dönemde antikiteye yönelim de önemli, ayırt edici bir özellik. antik yunana ilgiler, sınırlı kalmıştır. ancak eskiçağda dünyanın uygarlık merkezi olan roma mirasıyla ilişki çok kuvvetlidir. roma gibi olma, roma'yı tekrar diriltme özlemi döneme damgasını vurmuştur. antik eserler toplanmış, korunmuştur.

16. yüzyılda rönesans çöküş sürecine girmiştir. artık yeni dünya ve ümit burnu keşfedilmiş, akdeniz ikincil konuma gerilemiştir. diğer bir yıkımı hazırlayan neden, zenginleşen italya coğrafyasının çekim alanı oluşturması, cazibe merkezi olması, fransız - ispanyol fatihlerin gözlerini kamaştırması ve nihayetinde istilalara hedef olmasıdır. ardından tekrar feodalleşme hız kazanacaktır ve ortaçağ koşulları aşılamamış olacak, rönesans ortaçağ avantürüne bağlı bir parça, bir ara dönem olarak kalacaktır. yine de buradaki atılımlar, ileride aydınlanma dönemine kaynak oluşturacaktır.