mesnevi

1. mevlana'nın eseridir. ilham kaynağı ku'an-ı kerimdir. iyi insan olma yolunu gösterir. anlatılan tüm hikayeler eserin sonunda tek bir hikayeye ustaca bağlanmıştır. 256518 beyitten oluşur. didaktik bir eserdir. farça yazıldığı için yeni programda konu başlığı açılmamıştır. milli eğitim bakanlığı eseri 6 cilt halinde yayınlamıştır. eserin ilk beytindeki "ney" acıklı sesi sebebiyle insana teşbihtir. bir sonraki beyitteki kamış ise neyin neyin ham maddesi (yani insanın) olduğu için allah'tır. ney sürekli olarak kamışlıktan ayrı kaldığı için acıklı acıklı inler. buna göre insan, gerçek varlık ve sevgili olan allah'tan ayrı kaldığı, bu dünyada yani gurbette olduğu için ağlar.
2. didaktik eserlerin, aşk ve dini konuların yazıldığı nazım biçimidir. her beyit kendi arasında uyaklı olduğu ve aruzun kısa kalıplarıyla yazıldığı için beyit sayısı sınırsızdır. edebiyatımızdaki en ünlü mesneviler: mevlana-mesnevi, şeyh galip-hüs ü aşk, fuzûlî-leyla ile mecnun