kilise

ortaçağ'ın din fanatizminin doruk yaptığı dönemlerde; kendi hegemonyasının bekası için, geniş kapsamlı bir haberalma teşkilatı kurmuştur. tamamen kilise yönetiminde kendilerine muhalif kurum ve şahısların tasviyesi için; cadı avı ve aforoz yetilerinde kullanılmak üzere, din adamlarını "muhbir" sıfatı ile kullanmışlardır. kutsal savaşların temel ajitasyonunu ellerinde bulundurmuş; kralları bu yönde teşvik etmişlerdir. bu savaşlarda kendi rant çarkları için binlerce insanın ölümünü önemsememişlerdir.