john italus

11. yüzyılda yaşamış olan sicilya doğumlu bizans bilginidir. sicilya'dan istanbul'a gelen italos sicilya'yı ele geçiren müslümanlardan öğrendiği platon ve aristoteles'in düşüncelerini bizans'ta yaymaya kalkınca başı belaya girmiştir. hayatından bir kesit imparator alexias komnenos'un kızı olan anna komnena'nın yazılarında geçer:

''babam başkente geldiğinde kilise öğretisi işlerini karmakarışık buldu... italos'un (platoncu) görüşleri pek moda olmuştu ve kiliseyi derinden altüst etmekteydi. çünkü onun gerekçeleri o kadar güçlü ve çürütülemezdi ki karşısındaki sonunda suskunluğa ve acizliğe düşerdi. gençler onun derslerine akın akın geliyorlardı. çünkü o onlara proklos'un, platon'un, porphoris ile iamblikos'un öğretilerini açıklıyor, aristoteles'in yöntemlerini öğretiyordu. görüşlerini ruhun bir bedenden ötekine geçmesine kadar ve bir o kadar korkunç, aynı türden başka düşüncelere dek vardırıyordu. italos kalabalıkları yönetime karşı çıkmaya sürüklüyor ve azımsanmayacak kadar kişi onu destekliyordu. ama bütün bunlar babamın imparator olmasından önce olup bitmekteydi. babam tahta çıkınca onlara hellen kültürü (aristoteles, platon, v.b. ) yerine dinsel kitapların öğretilerine öncelik verilmesi gerektiğini öğütledi. italos'un nifak saçtığını anlayınca onu kilise mahkemesine havale etti. belki dine gelir diye ayasofya kilisesine kilitledi. o sırada kilisenin başında eustratios vardı, italos'la konuşmaları sonucu italos'u dine getirmek bir yana kendisi italos'a kanacak hale gelmiştir. tüm bunların üzerine halk ayaklandı ve ayasofya kapılarına dayandı. halkın linç etmek üzere italos'u ararken o tavan arasına kaçıp orada deliğin birine sinmeyi becermişti. yakalansaydı belki onu yukardaki galerilerden kilisenin ortasına atacaklardı. ''