hernan cortes

zamanında bir grubun adına yazdığı "katil cortes" ünvanını hakeden ispanyol bednam-ı veled-i zinay-ı Küşendesi'dir. aynı zamanda Montezuma'nın eline vermiş kişidir. bir avuç adamı ile amerika topraklarına ayak basmış rice de vera cruz'u kurmuştur[cruz=haç]. özerkleşme eğilimini gören ispanyol kralı carlos v kendisine karşıt bir filo bile göndermiştir. tlazaltecler ile ittifak kurmuş ve aztek kralı montezuma ile savaşmış ve onu hapsetmiştir. akabinde ikinci fetih hareketi de meksika lagününde yaşanmış kenti besleyen su kemerinin suyu keilmiş bu da onbinlerce insanın ölümüne neden olmuştur. bu zaferin üzerine de kendisi yeni ispanya'nın kaptan-ı deryası ilan edilmiştir.

adamlarının bini geçmeyen sayısına bakıldığınnda cortes'iin onbinlerce kişiyi mağlup etmesi ne ile açıklanabilir? kendisi özellikle batılıların hemen hemen her sömürge deneyiminde yaptıkları gibi ülke içindeki siyasete karışıp gruplar arasındaki çatışmaları su-istimal ederek karşıt gruplara dayanmışlardır. tlazaltec'lere dayanıp azteklere savaş açmaları bunun en klasik örneğiidr.

bununla birlikte ülkenin durumu konusunda ise cortes'in aztekler tarafından mayalara satılan bir kadınla sevgili olduğunun ve bu kadının azteklerden intikam almak amacıyla tüm bilgileri cortes'e verdiği iddia edilmektedir ve bir diğer neden ise ateşli silahların üstünlüğü. herhangi bir ateşli silah görmemiş olan aztekler bunları gördüğünde muhtemelen ilkel insanlara ait olan hayalgücü ie neye uğradıklarını şaşırmış ve cenk meydanında bir telaş almıştır.