töz

lise felsefe derslerinde hakkında bi bok öğretilmeyen ve yanlış bilinen kavramdır.

şimdi, yüklemler mantığına baktığımızda şunu görürüz: nitelikler vardır ve bu niteliklerin taşıyıcısı olan ve kendisi bir nitelik olması mümkün olmayan şeyler vardır. örneğin: uzun bir niteliktir ve uzun olmak bir yüklemdir. uzun olan (örneğin) ahmet uzun olma yükleminin ve "uzun" niteliğinin taşıyıcısıdır. ve "ahmet olmak" bir başka varlığa yüklenebilecek bir nitelik değildir. dolayısıyla, ahmet bir tözdür, diğer niteliklerin taşıyıcısı olabilecek fakat başka bir varlığa yüklenebilen bir nitelik olmayan varlıktır.

kendi varlığın dan başka hiç bir varlığa ihtiyaç duymadan varolabilen şeydir.*

Töz, değişen yüklemlere desteklik eden değişmez gerçeklik; kendi kendisiyle, kendi kendisinde var olan anlamındaki felsefe kavramı. Öznede değil, kendinde var olan. Bağımsızca kendi içinde var olan.

ingiliz düşünürü John Locke, Latince altta bulunan şey anlamına gelen töz (substantia) deyiminden ne anlaşılması gerektiğini şöyle açıklamaktadır: "Niteliklerin yalnız başkalarına var olmakta devam etmelerini kavrayamıyoruz. Zorunlu olarak bunlara destek olan başka bir şeyin var olması gerektiğini düşünüyoruz. Destek olan şeyin birçok nesnelerde bulunduğunu varsıyıyoruz, işte bu ortak desteğe töz adını veriyoruz."
Fransız düşünürü Rene Descartes da şöyle demektedir: "Tözü düşündüğüm zaman var olmak için kendinden başka hiçbir şeyin varlığına muhtaç olmayan bir şeyi düşünüyorum. Açık söylemek gerekirse böyle olmayan yalnız Tanrıdır."
Hollandalı düşünür Baruh Sipinoza da şöyle diyor: "Töz sözcüğünden, kendiliğinden ve kendisi için var olanı anlıyorum. Bu kavramın meydana gelmesi için başka bir kavrama ihtiyaç yoktur."

Bilim doğada değişmeyen bir nesne ya da gerçeklik bulunmadığını tanıtlamıştır. Her şey sürekli, değişmektedir. Bu bakımdan ve bu anlamdaki töz, eski felsefenin bir kurgusundan başa bir şey değildir. Diyalektik felsefede töz, özdek demektir.
*

spinoza ve farabi'ye göre tanrıdır.

değişmelere temel olan, kendisinde değişmelerin gerçekleştiği dayanak, kalıcı gerçeklik.

öz türkçede cevher, öz anlamına gelen kelime.

varolmak için başka bir şeye gereksinim duymayan; kendi kendisiyle var olan; varlığını kendinde sürdüren; başka bir özneye yüklem olmayan.

Nesnelerin kaynağı olan varlık alanına "Töz" denir.

Töz yakmaz birbirimizi, söze gerek yok
Sus lütfen!
Ateş elimde,
ısınalım,sessiz...

Erol Dal.

maddecilere göre madde varolan tek tözdür. madde tek gerçekliktir dolayısıyla metafizik öğeler külliyen reddedilir.

Değişen durumlara karşı kalıcı olan; kendi kendisiyle, kendi kendisinde var olan. Var oluşu için başka bir şeye ihtiyacı olmayan.