tezkire

Haberi bildiren küçük mektup ya da şairlerin biyografisini ve şiirlerini veren eser.

Biyografinin divan edrbiyatındaki karşılığıdır.

Divan şairlerinin hayatını ve şiirlerini genellikle subjektif bir bakış açısıyla değerlendiren eserleridir.

arapça bir kelime. aslen ''hatırlamaya sebep olan'' demektir. zamanla yeni anlamlar kazanmış ve söylenişinde farklılıklar oluşmuştur. tezkere kelimesi tezkireden türemiştir mesela. önemli insanların hayat hikayelerini ve eserlerini konu alan eserlere de tezkire denir. çoğunlukla şairler için yazılır.

divan şiirinde şairlerin hayatlarını edebi kişiliklerini antolojik şekilde bir araya getirip yapıtlarından örnekler içeren eserlere tezkire denir.divan şiirinde ilk tezkire örneği ali şir nevai- mecallisü n nefais anadoluda yazılan ilk tezkire de sehi'nin heşt- behişt adlı tezkiresidir.

bir dönem vadi yayınlarının çıkardığı düşünce/siyaset/sosyal bilim alanlarında iki ayda bir yayımlanan dergi. sahibi ercan şen'idi. halen yayımlanıyor mu bilemiyorum.

kimi sayıları 200 sayfayı falan bulurdu hatta bu sayfa sayısını geçenlerde olmuştur.

aynı meslek veya meslek grubundan kişilerin yaşam ve sanatlarından,hüner ve anılarından bahseden eserlerdir.

XV. yüzyıl tezkireleri:
Ali Şir Nevai - Mecâlisü'n-Nefâyis

XVI. yüzyıl tezkireleri:
Sehi Bey - Heşt Behişt
Latifi - Tezkiretü'ş Şuara
Ahdi - Gülşen-i Şuara
Aşık Çelebi - Meşairüşşuara
Kınalızade Hasan Çelebi - Tezkiretü'ş şuara
Beyani - Tezkiretü'ş şuara

XVII.yüzyıl tezkireleri:
Sâdıkî-i Kitabdar - Mecm'au'l havas
Riyâzî - Riyazü'ş şuara
Fâizî - Zübdetü'l eşar
Rızâ - Divan / Kavaid-i Farisiyye
Yümnî - Tezkire-i Şuara
Asım - Zeyl-i Zübdetü'l eşar
Güftî - Teşrifatü'ş şuara

XVIII.yüzyıl tezkireleri:
Mûcib - Tezkire-i Şuara
Safâyî - Muhbetü'l-asar min feva'idi'l-eşar
Sâlim - Tezkire-i Şuara
ismail Beliğ - Muhbetü'l-asar li-Zeyl-i Zübdetü'l eşar
Râmiz - Adab-ı Zurefa
Silahdarzade - Tezkire-i Şuara
Safvet - Muhbetü'l-asar fi feva'idi'l-eşar
Esrar Dede - Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye
Akif - Mirat-ı Şi'r

XVIIII. yüzyıl tezkireleri:
Şefkat - Tezkiretü'ş şuara
Es'ad Efendi - Bağçe-i Safa-Endüz
Arif Hikmet - Tezkire-i Şuara
Fatin - Hatimetü'l şuara
Tevfik - Mecmua-i Teracim
Mehmet Tevfik - Kafile-i Şuara

türk edebiyatında ilk örneğinin 15. yüzyılda görüldüğü tür.

terim anlamı ünlü kişilerin biyografilerini anlatan eserdir. ilk tezkire avfi'nin lebabü'l- elbab'ıdır. türk edebiyatının ilk tezkitesi ise Ali şir nevayi'nin mecalisü'n-nefayis'idir. anadolu'da yazılan ilk tezkire de sehi'nin heşt- behişt adlı tezkiresidir.

osmanlı döneminde şairlerin hayatlarından ve eserlerinden bahseden, eserlerinden küçük parçalar sunan, şairler hakkında bilgi edinmemizi sağlayan bir nevi bugünkü antolojilerle benzerlik gösteren eserlerdir.

divan edebiyatı nesir türüdür. şairlerin hayatlarından ve eserlerinden söz eden eserdir.