rafael alberti

* *
ispanyol şair ve oyun yazarı Rafael Alberti 1902 yılında Puerto de Santa Maria'da doğdu,
28 Ekim 1999'da Madrid'te öldü. italya-irlanda kökenlidir. El Puerto'da parasız öğrenci olarak
Cizvit kolejine gitti. Madrid'te sanat öğrenimi gören ve ressam olarak nispeten başarılı olan
Alberti 1922'den sonra şiir yazmaya ve bunları çeşitli dergilerde yayımlamaya başladı. ilk şiir
kitabı olan ve doğduğu Cádiz bölgesinin deniziyle ilgili anılarını dile getiren -eski ispanyol
edebiyatındaki cancioneros'lardan esinlenen- Marinero en tierra (Karadaki Tayfa; 1924) ile Premio Nacional de Literatura'yı (Ulusal Edebiyat Ödülü) kazandı. 1927'de Luis de Góngora'nın 300. ölüm yıldönümü nedeniyle düzenlenen kutlama törenine katkıda bulunan Alberti'nin bu dönemde yayımlanan El alba del alheli (Şebboy Şafağı; 1927) ve Cal y canto (Kireç ve Taş; 1928) adlı kitaplarında Góngora'nın etkisi açıkça görünür. Ama gerçeküstücülükle ilişkilendirilebilecek Sobre los angeles (Melekler Üstüne) adlı bir sonraki kitabıyla, kendine özgü ve olgun bir şiir sesi olduğunu kanıtladı. 1930'larda oyunlar yazdı, bol bol yolculuk yaptı, Komünist Partisi'ne girdi ama bir süre sonra partiden çıkartıldı.
Octubre (Ekim) adlı bir dergi çıkardı. ispanya iç Savaşı'nda Anti-Faşist Aydınlar Birliği üyesi olarak Cumhuriyetçilerin safında savaşan Alberti, savaştan sonra sürgüne gönderildi. Fransa'ya, ardından Arjantin'e gitti. Yirmi yılı aşkın Arjantin'de yaşadı. Arjantin'de Losado yayınevinde çalıştı, bir yandan da eski ilgi alanları olan şiir ve resme dönüş yaptı. 1941'de Entre el clavel y la espada (Karanfille Kılıç Arasında) adlı şiir kitabını, 1942'de La arboleda perdida (Yitik Koru) adlı özyaşamöyküsü ile iç Savaş üstüne şiirlerini, düzyazıları ve oyunlarını topladığı De un momento to otro (Bir Andan Öbürüne) kitabını yayımladı. A la pintura'da (Resim Sanatına Saygı; 1945) resimle ilgili şiirlerini topladı; Pleamar (Denizin Yükselişi; 1944) ve Ora maritima'da (Deniz Saati; 1953) deniz izleklerini işledi. Bütün şiirlerini içeren kitaplarının çeşitli baskıları yapıldı. Çin'e yaptığı bir yolculuğun ardından 1961-76 arasında çoğunlukla italya'da yaşadı. 1976'da ispanya'ya döndü, 1977'de yine komünist partisinden aday olarak Cádiz'den milletvekili seçildi ancak bir süre sonra kendini sanatına adadığını belirterek bu görevinden ayrıldı. ispanya iç Savaşını, diktatörlük ve sürgünü, sıla özlemini yoğun biçimde yaşayan Rafael Alberti bir yandan çağdaş akımlara bir yandan da toplumcu geleneğe yaslanan şair kimliği ile çağdaş şiir sanatının ve 20. yüzyılın en büyük ispanyol şairlerinden biri olarak kabul edilir. ~http://www.siir.gen.tr alıntıdır~

yapıtları:

Marinero en tierra (Karadaki Tayfa; 1924)
El alba del alheli (Şebboy Şafağı; 1927)
Cal y canto (Kireç ve Taş; 1928)
Sobre los angeles (Melekler Üstüne; 1929)
Entre el clavel y la espada (Karanfille Kılıç Arasında; 1941)
La arboleda perdida (Yitik Koru; 1942)
De un momento to otro (Bir Andan Öbürüne; 1942)
Pleamar (Denizin Yükselişi; 1944)
A la pintura'da (Resim Sanatına Saygı; 1945)
Ora maritima'da (Deniz Saati; 1953)

Sesim karada ölürse,
alın denize götürün,
kıyıda öylece bırakın.

Alın denize götürün,
ak bir savaş gemisine
sesimi kaptan yapın.
Süsleyin sesimi oy
nişanlarıyla gemicilerin:

yüreğimin üstüne demir
demirin üstüne yıldız
yıldızın üstüne rüzgâr
rüzgârın üstüne yelken!

deniz deniz

Deniz Deniz.
Yalnız deniz!

Neden getirdin beni, baba,
sen bu şehre?

Neden kopardın, baba,
beni denizden?

Düşlerimde köpükler
yüreğimi kancalar
demir alırcasına.

Neden sürükledin baba,
beni buraya?