peyami safa

yeni çıkan yazarların saçma kitaplarını gördükten sonra değerini fark ettiğim yazar. evrensellik her eser için ön plandadır sonuçta.

sosyal değişimin sancılarını yansıtabilmiş ender yazarlardandır.

büyük bir türk yazarı...

Özellikle psikolojik romanlarıyla öne çıkan türk yazar.

Bazı romanlarında kullandığı mahlası server bedi olup, annesinin isminin server bedia olduğu düşünüldüğünde bu ismi nasıl bulduğu anlaşılmaktadır.

Geçim sıkıntısı çektiği dönemler server bedi takma adını kullanarak çeşitli romanlar yazmıştır. Babasız büyüyen safa’nın bu takma ad için annesi server bedia hanım’dan esinlenmiş olması oldukça manidar.

Ve server bedi, safa’nın kullandığı takma adlardan yalnızca bir tanesidir. (bkz: cingöz recai)

--spoiler--
iyiler kaybetmez, kaybedilir.
--spoiler--

Türk milliyetçisi olup da nazilere destek vermesini anlayamadığım kişi. Bu arada kendisi inançlıdır ama içkiye düşkündür.
Çok bunalımlı bir çocukluk yaşamış ve bu eserlerine yansıyan karamsar ruh halini etkilemiştir. Zira negatif ruh halini eserlerinden görebileceğiniz en başta iki edebiyatçı var, biri de kafka.
Fakat kafka okumak insanı bunaltır, peyami safanın ruh tahlilleri gerçekten çok başarılı.

bunların alayı alkoliktir.

"deliliğin hiç olmazsa mazisi şanlı. aptallığın şerefli bir tarihi bile yok!"

matmazel noraliya'nın koltuğu

yaptığı toplumsal analizler ve sentezlerle hem sosyoloji hem de edebiyat dünyamıza çok şey katmıştır.

psikolojik tahlil ustasıdır. kıymeti pek bilinmez, çok ön planda değildir; ancak en az kafka kadar, dostoyevski kadar değerlidir bu tahlil konusunda. kitapları, alkım yayınlarında çok uygun fiyata satılıyor; bana kalırsa ölmeden okunması gereken yazarlardan biridir. çünkü insana dair, kendinize dair çok şey bulursunuz; insanı çok iyi anlarsınız.

döneminin ruhsal katmanlarına ışık tutabilen ender yazarlarımızdandır.

Avrupanın hızlılarındandır*

Polisiye kitaplarına hasta olduğum değerli yazar.

Suçlamak anlamaktan kolaydır!
Çünkü anlarsan, değişmen gerekir.

delilik şüphesiz aptallıktan iyidir. delilik var olmuş bir zekanın yok oluşudur; aptallık, var olmamış bir zekanın var olmamaya devam edişidir. deliliğin hiç olmazsa mazisi şanlı. aptallığın şerefli bir tarihi bile yok...

diye bir tespiti var ki beni benden alır.

Peyami Safa'nın Eserleri

ROMAN:

Gençliğimiz (1922)
Şimşek (1923)
Sözde Kızlar (1923)
Mahşer (1924)
Bir Akşamdı (1924)
Süngülerin Gölgesinde (1924)
Bir Genç Kız Kalbinin Cürmü (1925)
Canan (1925)
Dokuzuncu Hariciye Koğuşu (1930)
Fatih-Harbiye (1931)
Atilla (1931)
Bir Tereddüdün Romanı (1933)
Matmazel Noralya'nın Koltuğu (1949)
Yalnızız (1951)
Biz insanlar (1959)

ÖYKÜ:

Hikayeler (Halil Açıkgöz derledi, 1980)

OYUN:

Gün Doğuyor (1932)

iNCELEME-DENEME:

Türk inkılâbına Bakışlar (1938)
Büyük Avrupa Anketi (1938)
Felsefî Buhran (1939)
Millet ve insan (1943)
Mahutlar (1959)
Mistisizm (1961)
Nasyonalizm (1961)
Sosyalizm (1961)
Doğu-Batı Sentezi (1963)
Sanat- Edebiyat-Tenkid (1970)
Osmanlıca-Türkçe- Uydurmaca (1970)
Sosyalizm-Marksizim- Komünizm (1971)
Din-inkılâp-irtica (1971)
Kadın-Aşk-Aile (1973)
Yazarlar-Sanatçılar- Meşhurlar (1976)
Eğitim-Gençlik-Üniversite (1976)
20. Asır- Avrupa ve Biz (1976)

DERS KiTAPLARI:

Cumhuriyet Mekteplerine Millet Alfabesi (1929)
Cumhuriyet Mekteplerine Alfabe (1929)
Cumhuriyet Mekteplerine Kıraat (Dört cilt, 1929)
Yeni Talebe Mektupları (1930)
Büyük Mektup Numuneleri (1932)
Türk Grameri (1941)
Dil Bilgisi (1942)
Fransız Grameri (1942)
Türkçe izahlı Fransız Grameri (1948)

Yalnızız romanında "simeranya"yı yaratıp türk edebiyatında ulaşılması zor bir ustalıkla bir ütopya ortaya koyan yazardır.

Aynı yazar durmuyor Matmazel noraliya'nın koltuğu'nda kullandığı ispirtizma ile de psikanalizme olan yatkınlığını seriyor ortaya.

Yetinmiyor insan psikolojisi en iyi anlatan adam oluyor.

Kurtuluş savaşı'nı anlatıyor,
istanbul'un gösteriş meraklısı yanlış batılılaşanlarını irdeliyor, iğneliyor.

15 yaşında geçirdiği kemik rahatsızlığı yüzünden yattığı hastanede gördüklerini, aşık olduğu kızı kitaplaştırıyor.

Türk edebiyatından geçmiş en farklı ve yetenekli kalemlerden biri olarak adını edebiyat tarihine yazdırıyor velhasıl.

siyasi görüşü zerre umrumda olmamakla birlikte, türkiye topraklarında bu adam gibi roman yazan henüz çıkmadı neredeyse bir asırdır.

Server Bedi takma ismini de kullanan yazar romanlarının yanı sıra, fikrî eserleri, polemikleri, köşe yazarlığı ,gazeteciliği ve Dokuzuncu Hariciye Koğuşu adlı romanın tanınır.(d.1899 - ö. 1961, istanbul)

Fakat dostum, insanın ruhu yazı
tahtası değildir ki üstündekileri sildikten sonra yerine yenilerini yazmak mümkün olsun.

Peyami Safa.
Demiş üstad, keşke insan ruhu bir yazı tahtası olsaydı da gerçekten ne yazıp ne yazmadığını görebilseydik..

Fatih harbiye.

Dokuzuncu hariciye koğuşu.

------------

Romanlarını severek okuduğum klasik edebiyatçı.

türk edebiyatı'nda en derin psikolojik çözümleme yapan yazardır kendisi. çoğu okurun ve eleştirmenin dediği gibi kadınları yalancı, aldatan, kandıran batı (medeniyet ve zenginlik) müptelası gösterdiği doğrudur fakat bunu tek taraflı yapmaz. romanlarında ana erkek karakterin rakibi olan diğer erkek karakter de genelde batı düşkünü resmedilir. aslında eleştirdiği yozlaşmadır.

dünya görüşümün peyami safa'ya zıtlığı siyah ile beyaz kadar net olsa da, onun kitaplarını okurken aldığım zevki hiçbir kitapta alamıyorum. psikolojik tahlillerden anlatımının sadeliğine ve hatta kurgunun bilerek zayıf bırakılmasına kadar her yönüyle eşsiz.

romanlarını tek düşünce ekseni etrafında yazan yazar, kısmi düşünür. Romanlarında geniş muhakeme yeteneğine sahip, işin aslını gören ve çözüm getiren karakter olarak kendisini işlemektedir. Romana çok müdahil olmakta, fikrini belirmek için olay örgüsünü yarıda kesmektedir. Okuduklarım içerisindeki en iyi romanı yalnızızdır.

20 yaşında tanıştığım yazar. O zamanlar önemsiz şeyleri bile kafama takar , üzülürdüm. Romanlarını okuduktan sonra dertlerimden utanmıştım. O zamandan beri kendime sorarım."Bu beni utandıracak bir dert midir?"

Polemikçilik açısından Hıncal uluç'un erken cumhurlyet dönemi versiyonu.

türk edebiyatının altın ismi. psikolojik tahlil ustası. kurduğu her cümlenin arasında muazzam bir mantık örgüsü vardır. onun kitaplarını*** ana dilimizden okuyabildiğimiz için çok şanslıyız.