nevbet

(bkz: nöbet)

Osmanlı Devleti zamaninda sarayda ve bazi ozel yerlerde sabah, ikindi, yatsi zamanlarinda calinan askeri mizika.

8. yüzyılda Bağdat Sarayında, sırayla halifenin huzuruna çıkıp hünerini sergileyen müzikçilerden herbirinin programına verilen isimdir.

kös, zurna, nakkare * , nefir * , davul *, zeng * , çeres * , kerrenay , musikar gibi çalgı aletlerinden oluşan;

hükümdarlık sarayının kapısında veya saltanat çadırının önünde namaz vakitlerinden önce günde 5 defa çalan hükümdarlık alametidir.

ilk defa büyük selçuklular dan tuğrul bey zamanında günde 5 kez nevbet çalınmıştır.

hükümdar çadırı önünde çalınan müzik ve gruptur.

Hükümdarlığı gösteren davul caldirma olayı.

hunlar döneminde tuğ olarak adlandırılan bir çeşit askeri bandodur. osmanlı ya kadar uzanan bir türk kültürüdür.

M. S. 2. yüzyılda kaleme alınmış bir Çin kroniğine göre tuğ takımları hakanın sarayının hemen yanında konumlanmış ve müziklerini burada icra etmişlerdir. Tuğ takımları, bir takımda çalgı olarak kullanılan her bir aletten eşit sayıda olması anlamına gelen kat geleneğine uygun olarak kurulmaktaydı.

Türklerin islam’ı kabulünden sonra tuğ takımı yerini nevbete bırakmıştır. Nevbet, çalgıların türü ve yapım usulleri anlamında çok daha gelişmiş bir topluluk olarak karşımıza çıkar. Selçuklu devrinden itibaren sultana ait nevbet takımları günde beş vakit nevbet vururken, ona bağlı olan sultanların günde en fazla üç nevbet vurdurma hakları mevcut olup kendi hakkından fazla nevbet vurduranlar isyankar olarak kabul edilmişlerdir. islam dininin gereklerinden olan namaz ibadetinin vakitlerini duyuran nevbetin, bu hiyerarşik nevbet vurma sayısı ile de hükümdarlığın alametlerinden biri olduğu anlaşılmaktadır. Gittikleri her yere nevbet takımlarını da götüren Selçuklular döneminde yapılan müzik de duruma göre şekillenmiş, etkileyici savaş ezgilerinin yanında Selçuklu sarayında eğlence amacıyla da kullanılmıştır.

askeri müzik takımları, Osmanlı dönemine gelindiğinde Farsça bir kelime olan mehter adını almıştır.