macırca

bulgaristan göçmenleri baz alınmıştır.

-ampul:kuruşka
-hortum:markuç
-lavabo:mifka
-çivi:şayka
-teyp:magnet
-ayran:yuğrt
-yoğurt:goyuğrt
-kalem:himkal
-erkek kuzen:bırçet
-kız kuzen:bırçetka
-ceket:setere
-çatal:diğren
-bardak:çaşka
-gömlek:anteri
-atlet:potnik
-külot:gaşte
-cacık:tarator
-çocuk:gızan
-bavul:kufar
-tuvalet:kenef
-otobüs:reis
-mont:gocuk
-yağmurluk:şüşlek
-dağ:balkan
-otobüs durağı:ispirka
-apartman:blok
-araba lastiği:guma
-otogar:aftogara
-kot pantolan:dinki

bulgaristan göçmenlerin türkçe bulgarca karışık bir dilidir. mesala abe kızanın dinki nerede bea gibi cümleler kurarlar.

ananeden babanneden öğrenilebilen, bir türlü yazılamayan, kendi içinde bi grameri(?) olan dildir.
güpka: çingene
gayki: don
dibyala: şişko
...:küfür
...:küfür
..:küfür
(bkz: toruna öğretilmesi gereken sözler)

uganda'nın güney dağlarında konuşulan dil.

hoooop.
macırca balkan türklerinin konuştuğu şiveli türkçe dir.
bulgarca kelimeler içinde olmamalıdır.

bazen sinir eden bir karma lisan. ev taşıyoruz arkadaş habire aranıyor "kaşonu versene, kaşonu tutsana" diye. işimiz 3-4 saat sürüyor, bakıyorum hala kaşon aranıyor adam. ulan diyorum herhalde değerli bir eşya bu kaşon, gireyim kolilerin arasına da bakayım nerdeymiş bu kaşon. o koliyi kaldır bu koliyi indir yokoğlu yok. etrafta sadece koliler var. en sonunda soruyorum canalıcı soruyu:

+ kaşon ne demek ya? kaşon aratıyosun bize...
- koli demek!
+ amınskismkisi!?!?!?

(bkz: aydamak)
(bkz: sıpıtmak)

olmayan bir dildir, bulgaristan göçmenleri rumeli ağızlarından olan deliorman, dobruca yada rodoplar ağzıyla, türkçe konuşurlar.(pomak olan göçmenler hariç)

bulgaristan göçmenleri, türkçesi olan bir kelimenin kesinlikle bulgarcasını söylemezler (en azından asimilasyona maruz kalmayanları), ancak mesela türkiye türkçesinde kullanılan fransızca ve ingilizce kelimeleri, bulgaristan türkleri rusça veya bulgarca söylerler, çünkü bu kelimelerin zaten türkçesi yoktur ve bulgaristan'a da fransızca veya ingilizcesi değil rusçası girmiştir.

mesela ;

televizyon = televizyur
otobüs = reyis veya avtobus vb.. vb..

diğer birçok kelimeyi ise öz türkçe kullanılırlar, örneğin birçok türkiye türk'ü tuvalet derken, bir bulgaristan göçmeni kenef der, külot demez iç donu der, pantolon demez çarşır der. vb. vb...

"macırca" hasrettir. ananeyi dedeyi özletir. köyde hindilerin arkasından koşmayı, tütün dizen kadınları görmeyi özletir. anneyle halı yıkamayı bile özletir. "lulufeeer sal markuçu gızanım!"

dedemin yıllardır "anan nabey?" diye sormasıyla maruz kaldığım şive. eğlencelidir... bibere beber, ambara hambar, hasana, asan denir.

"ispirkaya gelmeden kopçeye basma" diye bir atasözü de vardır.

alfabe 28 harftir. h harfi yoktur.

asan*,
üsin*,
hayati* gibi.

''nabıyon beyaaaaw'' diye özetlenebilir.

bulgaristan ve yunanistan macırlarında farklılıklar gösterir.

dilimizin en hoş versiyonudur.

örneğin dışarı çıkıyorum demezler kıra çıkıyorum derler. ilk duyduğumda çok yadırgamıştım.
-abe babaanne burası öte (yunanistan) değil ki. kır yok burada. dışarısı diyeceksin.
-kızanım ben diyim de sen anla.
bir de mari lafı agzından eksik olmaz.
-gel mari(hitap şekli) kadişe(her kızın ismidir bu isim) saçına belik (saç örgüsü)yapim. gibi vs..

sesliyesiniz mi, dinliyor musunuz anlamındadır. sıcacıktır.

kabaca balkan türkçesi.

lan o muhacir değil miydi?

epten aykırı gittik iyi mi?

doğrusu için; (bkz: muhacır dili ve edebiyatı)

ayrıca bulgaristan'ın kuzeyindeki türklerle, güneyindeki türklerin ağız özellikleri birbirinden çok farklıdır.

mesela kuzey bulgaristan'dan bir örnek;

- işitmêmisin ba aganın, bak anan aykırêri.

* ne yanda ba aganın, işidêrim ama göremêrim?

- çeee toyanda ba canım, fatmengenin tokat önünde, sekide oturêri, göremedin mi?

* aaa te şindi gördüm.

istanbul türkçesine tercümesi;

- duymuyormusun be abicim, bak annen çağırıyor.

* ne tarafta be abicim, duyuyorum ama göremiyorum.

- işte şu tarafta be canım, fatma yengeninin kapısının önünde, iskemlede oturuyor, göremedin mi?

* hee şimdi gördüm.

not: ê harfi, e sesinin uzun söylenişi anlamında kullanılmıştır.

bazı ağzına vurulasıcaların lafın sonuna "be yaa" getirerek konuştuklarını sandığı şive.
ama bilmezler ki, sırf bulgaristan türklerinin bile iki temel şivesi vardır: deliorman ve kırcali.
hatta deliorman şivesi bile en az 6-7 alt şiveye ayrılır.

bildiğin türkçedir. ayrı bir dil olmayıp şive kapsamına girer. bizimkiler kuzey balkan ağzında konuşurdu o da bir kaç kelime. çünkü osmanlı zamanı göç ettiğimiz için yabancı kelime barındırmazdı.

(bkz: tülü)