imre nagy

imre Nagy(Nagy imre), 1896-1958 yılları arasında yaşamış Macar bir politikacı olup 1956 Macaristan Halk Cumhuriyeti Ayaklanmaları'nın lideri olan kişidir. Nagy imre, sosyalizimi liberalleşmesi fikriyle kendisinden 12 yıl sonra Alexander Dubcek'e ilham vermiştir fakat Macaristan H. Cumhuriyeti Ayaklanmaları'nda Sovyet Rusya'nın Kızıl Ordu birliklerinin Macaristan'ın başkenti Budapeşte'ye gelip ilgili isyanı bastırmasıyla birlikte vatana ihanet suçundan darağacında idam edilmiştir.
görsel

cenazesine 150.000 ila 250.000 kişi katılmıştır.

macaristan'ı sovyetler birliği etkisinden çıkarmak ve ülkede uygulanan komünist sistemi liberalleştirmek isteyen ancak kızılordu'nun müdahelesiyle iktidardan indirilip idam edilen eski macar başbakanı;biyografisi kısaca şöyledir:
imre nagy,birinci dünya savaşı sırasında avusturya macaristan ordusu saflarında çarpısırken esir olarak götürüldüğü çarlık Rusyası'nda Bolşeviklerden etkilenmiştir.ekim Devrimi sonrasında kızılordu'ya katılan nagy,1921'de macaristan'a döndü ve komünist parti'ye katıldı. 1930 yılında sovyetler Birliği'ne geri dönerek komintern'de macaristan temsilcisi olarak görev aldı.

imre nagy,ikinci dünya Savaşı sonrasında macaristan'ın kızılordu tarafından alman işgalinden kurtarılmasının ardından macaristan'a dönmüş ve kurulan hükümetten tarım bakanı olmustur. 1947-1949 yılları arasında macar ulusal Meclisi sözcülüğü görevini üstlenen nagy,
SSCB lideri stalin'in ölümünden kısa bir süre sonra temmuz 1953'te Başbakanlık görevini üstlenmiştir, siyasi baskıları yumuşatarak bazı ekonomik reformlara girişen nagy, moskova'nın desteğini yitirince 18 Nisan 1955 tarihinde macaristan işçi partisi merkez komitesi tarafından görevinden alındı ve partiden atıldı.

1956 yılında CIA tarafından desteklenen macar devrimi'nın ardından, isyancılar tarafından Başbakanlık makamına getirildi. tek parti yönetiminin sona erdiğini açıkladı. 1 kasım'da varşova paktı'ndan ayrılma kararını açıklayarak birleşmiş milletler aracılığıyla büyük devletlerin korumasını istedi.ancak nagy'nin bilmediği birşey vardı:amerika birleşik devletleri ve sovyetler birliği ikinci dünya savaşının sonlarında ukrayna'nın yalta şehrinde anlaşarak dünyayı çeşitli nüfuz bölgelerine ayırmışlardı ve bu anlaşmaya göre macaristan sovyet nüfuz bölgesi içinde kalıyordu, dolayısıyla amerika birlieşik devletlerinin olaya açıktan müdahale etmesi üçüncü dünya savaşını başlatabilirdi.

dolayısıyla batılı ülkelerden beklenen yardım gelmedi ve sovyet kızılordu birlikleri budapeşte'yi işgal etti; nagy yugoslavya'nın budapeşte'deki büyükelçiliğine sığınırken, reformcu önderlerin çoğu tutuklandı. sovyet birliklerine karşı silahlı direniş bir gecede kırıldı. işçilerin başlattığı genel grevin sona erdirilmesi ise birkaç haftayı aldı.düzenin sağlanmasından sonra geniş çaplı tutuklamalara girişildi.bu arada 150 bin kadar macar yurtdışına kaçtı.

vatana ihanet suçuyla yargılanan nagy, iki yıl sonra asılarak idam edildi.