gustav janouch

franz kafka ile konuşmalarından bir kesit:

"öykünün kahramanının adı samsa" dedim. "bu kafka için bir kriptogram gibi geliyor kulağa, ikisinde de beş harf var. samsa sözcüğündeki s'nin konumu, kafka sözcüğündeki k'nın konumuyla aynı. sonra a harfi.."

kafka sözümü kesti:
"burada bir kriptogram yok. samsa tümüyle kafka ile örtüşmüyor. dönüşüm, bir itiraf değil ama -belli anlamda- bir mahremiyetin açığa vurulması sayılabilir."

"orasını bilemiyorum."

"insanın kendi ailesinde olup bitenleri açığa vurması kibar ve mahremiyetle uyuşan bir davranış mıdır peki?"

"böyle yapmak seçkin çevrelerde adet değildir."

"dürüstlükten ne denli uzak olduğumu görüyor musunuz?"

kafka güldü. bu konuyu kapatmak istiyordu ama ben istemiyordum. "bence dürüst ya da dürüst olmayan gibi bir değerlendirme burada doğru değil." dedim. "dönüşüm, korkunç bir düş, korkunç bir tasarım."

kafka durdu:
"düş, gerçekliği, tasarımı aşan gerçekliği ortaya çıkarır. yaşamın korkunç, sanatın ise sarsıcı yönü işte budur."