gerard debreu

(d. 4 Temmuz 1921, Calais, Fransa – 31 Aralık 2004, Paris, Fransa. Fransız asıllı fakat 1975'te ABD vatandaşlığına geçmiş olan bir matematikçi ve iktisatçı. 1962'de Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley'ye iktisat profesörü olarak atanıp ün yapmıştır. 1983'de Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır.

Gerard Debreu Fransa'nin Atlantik Okyanusu kıyısı şehirlerinden olan Calais şehrinde doğdu. Ailesinin klasik dantel üretimi şirketi bulunuyordu. Lise diploması olan baccalauréat diplomasını tam II. Dünya Savaşı başlamadan aldı. Nazi Alman kuvvetleri Fransa'yı ellerine geçirdikleri zaman Serbest Bölge olan Grenoble'da universiteye giriş için hazırlandı. 1941'de Nazi Alman işgali altinda bulunan Paris'te École Normale Supérieure'e girerek Klasik bir matematik eğitimi gördü. Fakat bitirme imtihanlarına 1944'te girmeden önce müttefikler Normandiya Çıkarması yaparak Paris'e doğru ilerlemeye başladılar. Debreu Serbest Fransız ordusuna asker yazıldı ve Cezayir'de askerlik eğitimi aldı. Sonra Temmuz 1945'e kadar Almanya'da Fransız işgal ordusu içinde askeri hizmet gördü.

1945'te Fransız yüksek eğitiminde Master'e eşit olan Agrégation de Mathématiques imtihanlarını geçti. iktisatla özellikle Walras tipi genel denge sorunları ile ilgilendiği için 1946-1948 yılları arasında Centre National de la Recherche Scientifique asistan olarak çalışarak matematikten iktisat ilmine dönüş yaptı. 1948'de Debreu bir Rockefeller Bursu kazandı ve bu bursu 1949-1950'de isveç'te Uppsala, Norveç'te Oslo ve birkaç ABD universitesini ziyaretle geçirdi. 1950 yazında ABD'de Şikago Üniversitesi'ne bağlı olan Cowles iktisadi Araştırma Komisyonu'nda çalışmaya başladı. 1955'te ABD'de Yale Üniversitesi'ne atandı. 1960-1961'de ABD'nin Kaliforniya eyaletinde bulunan Stanford Üniversitesi'ne bağlı olan Davranışsal Bilimlerde ileri Çalışmalar Merkezi'nde çalışmalarına devam etti. Ocak 1962de, Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley'ye ekonomi ve matematik profesörü olarak atandı. 1960'li ve 1970'li yıllarda seçkin Avrupa üniversitelerine, Leiden, Cambridge, Bonn ve Paris, süreli ziyaretlerde bulundu. 1975'te Fransa Lejyon Donör madalyası ile taltif edildi. 1983'de Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazandı.

Evli ve iki kız çocuğu olan Debreu 83 yaşında 2004 yılı yeni yıl günü Paris'de ölmüş ve Père Lachaise Mezarlığı'na gömülmüştür.

Debreu'nun asıl spesializasyon branşı matematik olmakla beraber bu bilgisini iktisat bilimi alanında kullanmış ve iktisatın matematik temellerini inceleyip genişletmeyi başarmıştır:

1954'te ABD'li iktisatçı Kenneth Arrow ile birlikte yazdığı Bir Rekabet Ekonomisi icin Bir Dengeliliğin Bulunması (Existence of an Equilibrium for a Competitive Economy) adlı makalede topoloji yöntemi kullanarak iktisatta genel denge'nin bulunmasının matematik kesin isbatını sağlamışlardır.
1959'da yazdığı Değer Teorisi: Ekonomik Dengenin Aksiyomatik incelenmesi (A Theory of Value: An Axiomatic Analysis of Economic Equilibrium) adlı monografta rekabet piyasalarının aksiyomatik temellerini vermekte ve toplam talep fazlasının ortadan kalkdığı bir fiyat sisteminin bulunduğunu Kakutani sabit nokta teoremi kullanarak ispat etmektedir. Debreu, bu monografın son bölümünde belirsizlik kavramının genel denge modeline etkilerini incelemiş ve finansal iktisatta Arrow-Debreu teminatı adı ile çok sıkça kullanılan olasılıklı (contingency) mallar kavramını ortaya çıkartıp geliştirmiştir.
1962'de bir genel ekonomik dengenin bulunması için daha karmaşık isbatlar bulmutur.
Sonraki çalışmaları genel toplam talep fazlalıkları fonksiyonlarının sonlu sayılı noktalarda ortadan kalkacaklarını ispat eden bölünebilir (differentiable) ekonomiler teorisi üzerinde olmuştur.

https://tr.wikipedia.org/wiki/G%C3%A9rard_Debreu