episteme

(bkz: epistemoloji)

köken itibariyle "bilgi" anlamı taşısa da; platon'la birlikte doxanın karşıtı olan "doğru bilgi" olarak kullanılmaya başlanmış felsefe terimidir.

michel foucault'ya gelene kadar antik yunan filozoflarından platon ve aristo'nun eserlerinde bakılması gereken kavramdır. Platon'a göre bilgi 3'e ayrılmaktadır. ilki ki bilgiden saymaz bunu platon çocukların hayal gücü olarak yaratılan imgelerdir. ikincisi geçici bilgi diyebileceğimiz sanı olarak da adlandırılabilen, şeyler hakkında bilgi sahibi olduğumuz ancak hiçbir zaman bize gerçek bilgiyi sağlayamayan doxa'dır. idea'ya ulaşmamızı sağlayan gerçek bilgi ise episteme'dir. ve platon'a göre bu bilgiye sadece feylesoflar haiz olabilir.

şimdi michel foucault ne diyor, bakabiliriz...

içgüdüler episteme midir? işte bütün mesele bu. eğer içgüdüleri episteme olarak alırsak a priori doğrulanır yok eğer değilse a posterioriden devam edilir.

(bkz: bilgi kuramı)

içgüdüler episteme değildir, adı üstünde içgüdüdür. sadece şuurda olan episteme'dir. episteme, düşünceyle birlikte var olandır. yoksa bir ördek yavrusunun yumurtadan çıkar çıkmaz göle koşması episteme değildir.

Göreceli olmayan değişmeyen bilgidir.