edige destanı

Kazak Türkleri efsanelerinde kökenlerini Nogaylara ve Özbeklere dayandırır. Karakalpaklar 15.asırda Volgadan Aralın güneyine gelmiş bir Nogay topluluğudur. Hatta Kırım Türklerinin askeri gücünün çoğunluğunu asırlar boyunca Nogaylar oluşturmuştur.

Nogay Han'ın ölümünden (1299) sonra başlamak üzere çeşitli dönemlerde de göç vermiştir. Bu göçlerin en büyüğü Osmanlı Rus savaşından sonra 1860 yılında 180 bin Nogayın göç etmesidir.

Tar-niakh adinin ikimici buluminde niakh sözu nogay adina bazar.taniakhlardan khazarlar impratulogu ichinde bir turk olka olaraq ad aparilmish.bence tar-niakh farsce karagoyomlu karakalpaklarin adi olmosh. Nogaylar sabirlarin söyondandir.sabir sakalarin delinda itisuven bir olke manasini verer yani haman Nogai mogolarin dilinde.
*

Edige Destanı, Nogay Hanlığı'nın emiri Edige Mirza Bahadır'ın hayatını ve mücadelelerini anlatan bir Türk destanıdır. Edige Mirza Bahadır'ın devletini ayakta tutabilmek için Rus Çarlığı'na ve Timur'a karşı yaptığı büyük mücadeleler, ölümünden sonra 15. Yüzyıl'da Nogaylar tarafından destan haline getirilmiştir. 1820'den itibaren yazıya geçirilen Edige Destanı'nın Kazak-Kırgız, Kırım, Nogay, Türkmen, Kara Kalpak, Başkurt olmak üzere altı nüshası tespit edilmiştir.