dadaloğlu

18 yüzyılın sonlarında doğmuş halk ozanımız. Avşardır. Karacaoğlan'ın aşk ve doğa şiirlerindeki üstün yeteneği ile, Köroğlu'nun yiğit ve kavgacı anlatımını birleştirmiş olsa da asıl ününü kavga türküleri ile yapmıştır.

Kalktı göç eyledi Avşar elleri,
Ağır ağır giden eller bizimdir.
Arap atlar yakın eder ırağı,
Yüce dağdan aşan yollar bizimdir.

Belimizde kılıcımız Kirmani,
Taşı deler mızrağımın temreni.
Hakkımızda devlet etmiş fermanı,
Ferman padişahın,dağlar bizimdir.

Dadaloğlu'm birgün kavga kurulur,
Öter tüfek davlumbazlar vurulur.
Nice koçyiğitler yere serilir,
Ölen ölür, kalan sağlar bizimdir.

esasında örnek şiirin konusu bolu beyi ve onun kızına aşık olan ancak devlet himayesine girmemesinden dolayı padişah ile arasında ikinci bir cephe daha açan dalaoğlunu anlatır. kendisi oğuzların afşar (evet afşardır aslı avşar yanlıştır ancak dilimize yerleşmiştir.)boyundandır. bu boyun en önemli özellikleri ise avcılıkta çok yetenekli olmaları, son yüzyıla kadar konar-göçer kültürü yaşatmaları, bugünkü azerbaycan ve kırım bölgelerinde islamı yaymış olmaları ve Türk devleti de olsa asla emir almamaları ve mevcut iktidar sahipleri ile devamlı savaş halinde olmalarıdır. bu şiirin yazarı ise klasik son kıtanın ilk satırının başında şairin ismi geçer kuralını yıkıp perişan etmektedir. zira şair dadaloğlu değil onun civanmert, asi, yiğit durumunu yakından izlemiş olan dönem ozanlarından biridir. kısaca adı geçen şiir anonim halk edebiyatının bir ürünüdür. ayrıca bu şiir "av(f)şar bozlağı" adıyla neşet ertaş aracılığı ile halka maledilmiş, daha sonraları ise rahmetli cem karaca tarafından kendisine has üslubuyla rock severlere de sunulmuştur. zannımca en güzel yorumu ise günümüz seslerinden zara yapmıştır. benim gibi kayseri afşarlarından olan hemen herkesin tüylerini diken diken eden bir yorumdur.

ASLIMI SORARSAN AVŞAR SOYUNDAN

Aslımı sorarsan Avşar soyundan
Ayrı düştüm aşiretten beyimden
Pınarbaşı'ndan da beş yüz evinen
Çıkıp da cana kıyanlardanım

Çekerim çileyi böyl'olsun bugün
Alırım mı sandın şol Kozan Dağın
Biz bir kurt idik de Bozoklu köyün
Ürkütüp sürüsün yiyenlerdenim

Dadaloğlum der de böyle olmazdım
Gördüğüm günlerin birini görmezdim
Kavga kızışınca geri durmazdım
Meydanda kardaşa kıyanlardanım

haramiler'in cover çalışması.

(bkz: cem karaca)
(bkz: bu son olsun)

belimiz kılıcımız kirmani
tası deler mızragımızın temreni
hakkımızada devlet vermiş fermanı
ferman padişahın, daglar bizimdir
ondokuzuncu yüzyılda dadaloglu , avsarların iskan edilmesine karsı tepkisini böyle ifade ediyordu. onun isyanı , sürekli varlıgından söz edilen 'itaat kültürü'nün her zaman ve herkes icin gecerli olmadıgını gösteriyordu.

Ferman padişahın,dağlar bizimdir ve ölen ölür, kalan sağlar bizimdir dizeleri fenomenleşmiş olan ozanımızdır.

kendisi bizim köylüdür.

Yedi iklim dort koseyi dolandim
Meger dunya her tarafta bir imis
Ben dunyayi Al'Osman'in sanirdim
Meger dunya yuz sultanlik yer imis

Irili ufakli insan pic oldu
Onlar dogdu gecinmesi guc oldu
Alti Arap ati sahbaz nic'oldu
Mamur sandim yalan dunya curumus

Okudugun tutmaz oldu alimler
Kalkti da adalet artti zulumler
Terlemeden mal kazanan zalimler
Can verirken solumasi zor imis

Kulak verdim dort koseyi dinledim
Meger giybetimi eden cog imis
Cok yasayip mihnet ile olmeden
Az yasayip dem surmesi yeg imis

Dadaloglu'm der ki sozum vasiyet
Benim sozumu dinleyene nasihat
Besmelesiz kazanilan pic evlat
O da dunyada ziyankar imis.

divan edebiyatı ve tasaffuvtan etkilenmemiş olan ozandır. bununla birlikte yerleşik hayata geçme de direnen türkmenleri osmanlılara karşı kışkırtmıştır ve söylediği "cenk" türküleriyle birlikte ün yapmıştır.

türk saz şairi ve isyanın temsilcisidir. düzeni kendinden bilir. alışık olduğudur onun düzen, değitirilmesine göz yummaz. neymiş yerleşik hayat? isyancıdır dadaloğlu alıştığına laf edilmesine bile dayanamaz coşar avşar illeri. hayatın yalanına, dönemin fermanına yazar çoğu kez savaş anlatır bazen de güzelleri işte onlardan biri:

Şu yalan dünyaya geldim geleli
Severim kır atı bir de güzeli
Değip on beşime kendim bileli
Severim kır atı bir de güzeli

Atın beli kısa boynu uzunu
Kuru suratlısı elma gözünü
Kızın iplik iplik süt beyazını
Severim kır atı bir de güzeli

Atın höyük sağrı kalan döşlüsü
Kalem kulaklısı çekiç başlısı
Güzelin dal boylu samur saçlısı
Severim kır atı bir de güzeli

At koşu tutmasın çıktığı zaman
Yalı kaval gibi yıktığı zaman
At dört kız on beşe yettiği zaman
Severim kır atı bir de güzeli

Dadaloğlu'm hile yoktur işimde
Yiğit olan yiğit görür düşünde
At dördünde güzel on beş yaşında
Severim kır atı bir de güzeli

arap atlar yakın eder ırağı, yüce dağdan aşan yollar bizimdir, dizelerinin sahibidir.

karacaoglan'nin lirikligini ve koroglu'nun yigit dizelerini siirlerinde birlestirmeyi amaclamis ve bunu basarmis sairdir.

her sene adina kayseride senlikler duzenlenen halk ozani, isyankar kisilik.

cem karacanın yorumuyla daha bir güzelleşen hatta dadından yinmez bir hal alan şarkılardandır. coşturucu bir etkisi vardır. dinlenmesi yıllar geçse bile şiddetle tavsiye edilir.

https://www.youtube.com/watch?v=J7epYeDf0IY

sahne ismi gayet yanlış olan ozan. dadaloğlu ne lan? (bkz: dadal s son) * .

"Ferman padişahınsa dağlar bizimdir" diyen ve bu yüzden Osmanlı ile arası açılan halk ozanı.

haramiler'den dinlemeden, ölmemeyi gerektiren şarkı.

adana'da conoların mesken olarak tuttuğu çok tehlikeli bir mahalle. lys1 sınavına orada girecekmişim. inşallah bıçaklamazlar beni.

Kıraç'ın hakkını vererek yorumladığını düşündüğüm türkü;

http://www.youtube.com/watch?v=i9hge__nzwg

''belimizde kılıcımız kirmani
taşı deler mızrağımın temreni
hakkımızda devlet etmiş fermanı
ferman padişahın dağlar bizimdir''

sözlerinin sahibi ozandır, grup yorum da yarın bizimdir adlı parçasında bu şiiri bestelemiştir.

''zulme karşı isyan bayrağını çekmek haktır'' şiarıyla hareket etmiş, yaşadığı dönemde halka zulmeden iktidarlara karşı sazıyla,sözüyle savaşmış kimsedir, zulme karşı savaşın yolunun nerelerden geçtiğini ''dağlar bizimdir'' sözüyle açıkça göstermiştir.

kaman'ı yurt edelim

bozoklu’dan düştük yola
malya sanki çukurova
çiçekdağı sarp bir kale
hep birlikte düze geldik

şu kaman’ın dağlarına
selam verdim ağlarına
civan bir genç buyur etti
çardaklıca bağlarına

izzet -ikram- toylar oldu
kavim-kardeş söze geldi
allı gelin şerbet sundu
ballar katmış çanağına

sürüleri otlatalım
sinsin- cirit oynatalım
atlarımız kolu kısa
hendek-çukur atlatalım

avşaroğludur dadalım
türkmen soyuna gidelim
hamurumuz hep bir yerden
gel burayı yurt edelim.

bomboş geldik kaman’a
avşarlara oyun edip sürdüler
döneklere rütbe geldi duydun mu
türkmenleri top- tüfek kırdılar
ermeni’den casus oldu duydun mu

boş kaldı yaylalar, sürüsüz dağlar
yıkıldı obalar, analar ağlar
bozoklu denilen yerdeki beyler
göçmenleri soyuyormuş duydun mu

cerit avşar birleşip de göçelim
seyfe gölün soğuk suyun içelim
kalmış ise dost ve yaren seçelim
her bir taraf düşman olmuş duydun mu

aşa aşa çiçekdağı yol ettim
kırşehir’e geçip vadiye girdim
yeşiller içinde bir belde gördüm.
muhaciri seviyorlar duydun mu

dadaloğlu der ki dağıldık bittik.
gurbet ellerinde perişan olduk
atları- sürüyü söyleyin nittik
bomboş geldik, şu kaman’a duydun mu

haramiler'in yorumu ısrarla dinlenmelidir.

https://www.youtube.com/watch?v=Z4ESaZ1n9kA

misis köprüsü de mühengi aştı isimli şiiri ile gönüllere tercüman olan halk ozanıdır.

Avşarların alanını FERMANla daraltan devlet onları al vura, (bkz: ÇAPULCULUĞA) mecbur etmişti. Avrupalı seyyahlar özünde çok iyi olan bu oymağın fakirlikten eşkiyalığa mecbur bırakıldığını yazar. Devlet zaten tek geçim kaynağı hayvancılık olan bu halkın kışlağını kapatıp yazlağını dışardan gelen muhacirlere verince yapacak başka şeyleride kalmamıştır zaten. Demekki genetik hafıza böyle kendini gösteriyor. NEFESiMiZi KiRLETENiN NEFESiNi KESECEK kafadayız hala. HALA DEDiĞiNiN FERMAN OLDUĞUNU ZANNEDEN DEVŞiRME KILIKLI SADRAZAMLARA AVŞAR VE OĞUZUN DiĞER 24 BOYUNDAN ARMAĞANDIR...

HAKKIMIZDA DEVLET ETMiŞ FERMANI
FERMAN PADiŞAHIN (!) DAĞLAR BiZiMDiR...
https://www.youtube.com/watch?v=cJsnOAFJ4q8