beng ü bade

fuzuli tarafından yazılan eser 444 beyittir. esrar(beng) ile şarabın(bade) münazarasıdır. sonunda şarap üstün gelmiştir. şah ismail e sunulan eser, alegorik ve sembolik bir yapıya sahiptir. sembolik kullanımlardan dolayı bir sürü yorum yapılmıştır. bunlardan biri; şarabın şah ismail i, esrarın ise ikinci bayezid i temsil ettiği şeklindedir.

Fuzuli'nin ilk bakışta şarap ve afyonu karşılaştırıyor gibi görünen ancak aslen öyle olmayan eseridir.

Eser sembolik bir eserdir. Beng(afyon) 2.beyazıd'ı temsil ederken bade(şarap) şah ismail'i temsil eder. Sonuçta karşılaştırmayı bade yani şah ismail kazanır. Eser zaten fuzuli tarafından şah ismail'e sunulmuştur.

"Neden şah ismail?" Konusuna gelirsek; Fuzuli, azerbeycan asıllı şii bir avşar türkü'dür. O dönemin ateşli tartışmalarından olan anadolu'da şiilik-sünnilik tartışmasında önemli bir edebiyatçımızın kendi mezhebini desteklemesi gayet öngörülebilirdir. Fuzuli'nin osmanlı'dan gitgide safevi tarafına doğru kayması maaşını alamayarak osmanlı bürokrasisini eleştirdiği "şikayetname" adlı eserinde de açıkça görülmektedir.

Ek: bayadır edebiyatla alakalı yazmıyordum, paslanmışım be sözlük. Evet.