bağdatlı ruhi

16. yüzyıl divan şairidir.
terkib-i bendleriyle ünlüdür.
terkib-i bendlerinde toplumsal sorunları genellikle yergi biçiminde dile getirir.

fuzuli'den etkilenmiştir. fuzuli'nin oğlu fazlı ile de arkadaşlık kurmuştur. yanlış din anlayışı gibi konularda eleştirel bir stilde yazmıştır.

terkib- i bentleriyle ünlü.

ziya paşa'nın hayranı olduğu bir divan edebiyatı sanatçısıdır.

Fuzuli hayranı olan, terkibi bentleriyle ünlü olan divan şairi.

Fuzilinin dostu şair ve düşünür.

Fuzuli'den etkilenmiş lakin fuzuli'yi beğendiğimden çok daha fazla beğendiğim şairdir. Terkib-i bentlerini ne zaman okusam ilk kez okumuş gibi yeniden ve yeniden hayran kalırım kendisine.

11. terkib-i bend'iyle okuyanın okuduktan sonra her şeye yuf demesine sebep olan harikulade şair.

özellikle 2. beyit...

yuf hârına dehrin gül-i gülzârına hem yuf
ağyârına yuf yâr-ı cefâkârına hem yuf

Çün ehl-i vücudün yeri sahrâ-yi ademdir
yuf kaafile vü kaafile-sâlârına hem yuf

zî-kıymet olunca nidelim câh ü celâli
yuf anı satan dûna hırîdârına hem yuf

Ârif ki ola müdbir ü nâdân ola mukbil
ikbâline yuf âlemin idbârına hem yuf

Çarh-ı feleğin sa'dine vü nahsine lâ'net
kevkeblerinin sâbit ü seyyârına hem yuf

Çün oldu harâm ehl-i hak a dünya vü ukba
cehd eyle ne ukbâ ola hâtırda ne dünyâ

Terkibi bentleriyle ünlü divan edebiyatı yazarıdır.

Gerek aldığı konular gerekse bunları ifade ediş biçimi bakımından son derece yetkin bir şairdir. Üslubunun tuhaf ve tatlı bir sertliği vardır. Toplumu, cehaleti ve hırsı hedef alır. Onun bir eleştirisine konu olmak, ziyadesiyle ürkütücü ve rahatsız edici bir şey olsa gerek:

"Gör zâhidi kim sâhib-i irşâd olayım der
Dün mektebe vardı bugün üstâd olayım der"

"Ter-dâmen olanlar bizi âlûde sanır lîk
Bizi mâil-i bûs-ı leb-i câm ü kef-i destiz"

Ve vakar:

"Mey sun bize sâkî içelim rağmına anın
Kim cehli ile bilmediği yerden urur dem"

"Sadrın gözedüp neyliyelim bezm-i cihânın
Pây-ı hum-ı meydir yerimiz bâde-perestiz"

Son olarak yuf'u. Lanet edişi:

"Yuf hârına dehrin gül-i gülzârına hem yuf
Ağyârına yuf yâr-ı cefâkârına hem yuf

Çün ehl-i vücudün yeri sahrâ-yi ademdir
Yuf kaafile vü kaafile-sâlârına hem yuf "

11. terkib-i bend'i her aklıma geldiğinde yuf dedirten şair.

yuf hârına dehrin gül-i gülzârına hem yuf
ağyârına yuf yâr-ı cefâkârına hem yuf

çün ehl-i vücudün yeri sahrâ-yi ademdir
yuf kaafile vü kaafile-sâlârına hem yuf

zî-kıymet olunca nidelim câh ü celâli
yuf anı satan dûna hırîdârına hem yuf

ârif ki ola müdbir ü nâdân ola mukbil
ikbâline yuf âlemin idbârına hem yuf

çarh-ı feleğin sa'dine vü nahsine lâ'net
kevkeblerinin sâbit ü seyyârına hem yuf

çün oldu harâm ehl-i hak a dünya vü ukba
cehd eyle ne ukbâ ola hâtırda ne dünyâ

Bağdat doğumlu olduğu için Bağdatlı Ruhî olarak anılan divan şairi. Gerçek ismi Osman'dır.

görsel

Babası Osmanlı ordusunda askerdi, kendisi de sipahi olmuştur. Dönemin önemli, ünlü isimleriyle arkadaşlık kurmuştur. Çeşitli savaşlara katılmıştır. Eleştirel tarzı ve yalın üslubu ile ünlenmiştir. Toplumun sorunlarına ilişkin yazmayı tercih etmiştir. 1605 yılında Şam'da öldüğü bilinmektedir.

"Sanma ey hâce ki senden zer ü sîm isterler / Yevme lâ yenfeu’da kalb-i selîm isterler..."

(Ey hoca sanma ki senden altın ve gümüş isterler. Hiçbir şeyin fayda vermeyeceği günde tertemiz ve sapasağlam bir kalp isterler.)