barthelemy boganda

1910-1959 yılları arasında yaşamış afrikalı devlet adamı. bugünkü orta afrika cumhuriyeti 'nin kurucu devlet başkanı kabul edilebilir.

bir çiftçi ailesinin çocuğu olarak doğdu. katolik misyoner okullarında rahip olarak yetiştirildi ve bölgesinin ilk roma katolik rahibi olarak atandı. 2. dünya savaşı sırasında bazı misyonerlik merkezlerinde görev yaptı ve sonrasında bangui patriği tarafından siyasete atılmaya teşvik edildi.

1946'da ülkesinden fransız ulusal asamblesi'ne giden ilk temsilci olarak seçildi ve burada sömürgecilik ve ırkçılığa karşı mücadele verdi. daha sonra ülkesine dönerek fransız sömürge yönetimine karşı bir hareketin tohumlarının atılmasına önayak oldu. sonradan "siyah afrika'nın sosyal evrimi için hareket" (mesan) adını alan hareketi özellikle köylüler ve işçi sınıfı içinde destek buldu. bir parlamento sekreteri bayanla evlenip rahiplik statüsünü yitirince ünü biraz zarar gördü. ancak medeni haklar ve eşitlik konusundaki çalışmalarını 1950'lerde de sürdürdü.

1958'de fransa'daki 4. cumhuriyet yönetimi afrika'daki sömürgelere bağımsızlık tanıma konusunu gündeme alınca boganda ülkesinin bağımsızlığı ile ilgili şartları görüşmek üzere charles de gaulle ile buluştu. de gaulle boganda'nın şartlarını kabul etti, böylece aynı yılın 1 aralığında boganda orta afrika cumhuriyeti 'nin kuruluşunu ilan etti.

boganda, bağımsızlık öncesi otonom hale gelen ülkesinin başbakanlık görevini üstlendi. bağımsızlık sonrası devlet başkanlığına gelmesi söz konusu idi. ancak 29 mart 1959'da şüpheli bir uçak kazasında hayatını kaybetti. uçak enkazında yapılan incelemeler sabotaj ihtimalini kuvvetlendirdi. fransız gizli servisinden şüphelenildi.

ölümünden 1 yıldan biraz fazla zaman sonra boganda'nın hayali gerçekleşti ve orta afrika cumhuriyeti resmen bağımsız bir devlet oldu.