bugün
- uykusuz kedi buraya bakar mı8
- uludağ sözlük efsane nesil toplanıyor zirvesi 202668
- kafeye gitmek sosyalleşmek değildir8
- gta 614
- gta 102
- uyudunuz mu2
- çalışırken en nefret edilen şeyler8
- arkadaşlar bi bakar mısınız3
- biseksüel ilişki7
- öyle bir boşalmak ki ilik nakline muhtaç kalmak3
- basın hürdür sansür edilemez22
- gta 6 çılgınlığı2
- hem sevgiliye hem kediye söylenebilecek sözler8
- sabahları 16 km koşan yakışıklı adonisli erkek18
- bim'de satılan sucuk15
- evlenemeyen kadınların ortak özellikleri5
- tayt giyip dışarı çıkan evli kadın5
- meksika açmazı macerası10
- ahlakın tanrısız temeli7
- sözlüğün en şık kadını4
- kargo takip sayfasını yenileme dürtüsü4
- muzlu gofret yiyen erkek10
- kadınlar nasıl giyinmeli sorunsalı3
- düğünde gelinin annesinin giydiği kıyafet23
- ekrem imamoğlu'na hapis cezası ve siyaset yasağı6
- cezaevinde poğaça ve meyveden alkol üreten mahkum2
- yeni nesillerin zirve yapmaması6
- siyah sütyen3
- insan ömrünü uzatmaya çalışan bilim insanı3
- seks5
- 17 kasım sözcü tv'ye kayyum atanması35
- fatma betül sayan kaya11
- en saçma semavi din6
- sünnet olmak3
- anayasa mahkemesi'nin genelevlerle ilgili kararı15
- katatespizartmasinın mutfağına konuk olmak12
- bir adam aynı anda 7 kişiyi dövebilir mi3
- bakire olmayan kadına selam bile verilmez6
- ev kadınlığının aldatmaya neden olması3
- the economist dergisi 2027 kapağı3
- gratis'e giden erkek görünce yerin dibine girmek16
- ev genci25
- boydan foto gelir mi6
- ofiste çalışan kadının ofis kombinleri6
- kitap tavsiyesi8
- askerde çatışmaya giren var mı15
- ideal kadın vücudu4
- gereksiz iller5
- from gold from dust4
- güne bir yakışıklı bırak4
Türk Halk Edebiyatı'nın zirve isimlerinden biri olan Develi'li (Everek'li) Seyrani'nin doğum tarihi kesin değildir. 1800 veya 1807 yılında doğduğuna dair kayıtlar vardır. Bugün Kayseri ilinin en büyük ilçesi olan, o yıllarda Everek adıyla bilinen Develi'de doğmuştur. Asıl adı Mehmet'tir.
Babası fakir bir mahalle camii imamı olan Hoca Cafer Efendi'dir. Çocukluğu ekonomik güçlüklerle geçmesine rağmen babasının sayesinde medrese eğitimi almaktan geri kalmamıştır.
Seyrani'nin hayatı ile ilgili kesin bilgiler mevcut olmadığından halk kendisi için bazı menkıbeler yayarak bu eksikliği gidermeye çalışmıştır. Seyrani'nin ününü duyan çevre vilayet ve kaza aşıkları sık sık Develi'ye gelerek onunla atışırlar. Seyrani ustalığını konuşturarak onları pes ettirir. Ama artık ona Develi dar gelmeye başlamıştır, istanbul'a gitmeyi arzular.
Seyrani, büyük bir ihtimalle Sultan Abdülmecit'in tahta geçtiği yıl olan 1839 yılında istanbul'a gelir. O yıllarda istanbul'da semai kahvelerine, saz söz meclislerine ilgi gösterilir, aşıklar birer bilge kişi olarak görülür, dinlenirdi. Bu meclislerin tiryakileri, aşıkları yalnız bırakmaz, onları meclisten meclise, kahveden kahveye taşırlardı. Saray'da devlet erkanının konaklarında, zenginlerin köşklerinde bir araya gelen aşıklar, birbiriyle tanışır, söyleşir, atışırlardı. Bazı paşa ve beyler, şairleri himaye eder onlara rahat bir hayat sağlarlardı. Böylesi bir zamanda istanbul'a giden Seyrani, zamanın saz ve kalem şairleriyle tanışır, bilişir. Seyrani, istanbul'a gelmişken yarım kalan medrese öğrenimini tamamlar. Şu sözleriyle tanımlamıştır bu günlerini:
"Yedi yıl eğlendi, kaldı Seyrani
Bütün tahsil etti ilmi irfanı
Sendeyken her türlü mürüvvet kanı
Bulmadın derdime çare istanbul"
Ancak Seyrani karakteri gereği, etrafında gördüğü yanlışlıklara, bu yanlışlıkları yapan Padişah da olsa görmezlikten gelemeyen ve şiirlerinde bu durumları ağır bir şekilde hicveden bir şairdir. Bu yüzden hakkında soruşturma açılmış ve yakalanmamak için de Develi'li bir dostunun yardımıyla Develi'ye kaçmak zorunda kalmıştır. Bir süre burada kalan Seyrani daha sonra Halep'e gider. Burada da tutunamayan Seyrani tekrar Develi'ye gelir. Yaşadığı süre içerisinde Develi onun kıymetini pek anlayamamıştır. Yakalandığı sinir hastalığından dolayı ona "Deli Seyrani" denmiş, son yıllarını Develi'de yoksulluk içinde geçirmiştir.
Yoksulluğunu, çektiği acıları, dik kafalı bir ozan oluşuna bağlamak pek yanlış olmaz. Seyrani devrindeki gelişmeleri yakından takip etmiş, yanlışlıkları eleştirmiş, şiirlerinde kendisinden önceki ozanların alışılmış konu sınırlarının dışına çıkmıştır. Olaylara genellikle eleştirel gözle bakmış ve halkın sesi olmaya özen göstermiştir. Şiirleri hem ele aldığı konu bakımından hem de kafiye yapısı bakımından çeşitli ve zengindir. Şiirlerinde daha önce kimsede rastlanmayan kafiye yapılarına yer vermiştir. Şiirlerinde bazen bir tarikat ehli, bazen siyasi bir eleştirmen, bazen de koyu bir aşık olur. Bu da Seyrani'nin içten, dindar, duygulu ve duyarlı bir kişi olduğunu gösterir.
Seyrani, 19. yüzyıl halk edebiyatımızın şüphesiz en değerli örneklerinden birisi olarak diğer halk ozanlarını da etkilemeyi başarmıştır. Kendisi hakkında yapılan araştırma ve incelemeler son yıllarda çoğalmıştır. Eserlerinden bazıları bestelenerek icra edilmiştir.
alinti..
Babası fakir bir mahalle camii imamı olan Hoca Cafer Efendi'dir. Çocukluğu ekonomik güçlüklerle geçmesine rağmen babasının sayesinde medrese eğitimi almaktan geri kalmamıştır.
Seyrani'nin hayatı ile ilgili kesin bilgiler mevcut olmadığından halk kendisi için bazı menkıbeler yayarak bu eksikliği gidermeye çalışmıştır. Seyrani'nin ününü duyan çevre vilayet ve kaza aşıkları sık sık Develi'ye gelerek onunla atışırlar. Seyrani ustalığını konuşturarak onları pes ettirir. Ama artık ona Develi dar gelmeye başlamıştır, istanbul'a gitmeyi arzular.
Seyrani, büyük bir ihtimalle Sultan Abdülmecit'in tahta geçtiği yıl olan 1839 yılında istanbul'a gelir. O yıllarda istanbul'da semai kahvelerine, saz söz meclislerine ilgi gösterilir, aşıklar birer bilge kişi olarak görülür, dinlenirdi. Bu meclislerin tiryakileri, aşıkları yalnız bırakmaz, onları meclisten meclise, kahveden kahveye taşırlardı. Saray'da devlet erkanının konaklarında, zenginlerin köşklerinde bir araya gelen aşıklar, birbiriyle tanışır, söyleşir, atışırlardı. Bazı paşa ve beyler, şairleri himaye eder onlara rahat bir hayat sağlarlardı. Böylesi bir zamanda istanbul'a giden Seyrani, zamanın saz ve kalem şairleriyle tanışır, bilişir. Seyrani, istanbul'a gelmişken yarım kalan medrese öğrenimini tamamlar. Şu sözleriyle tanımlamıştır bu günlerini:
"Yedi yıl eğlendi, kaldı Seyrani
Bütün tahsil etti ilmi irfanı
Sendeyken her türlü mürüvvet kanı
Bulmadın derdime çare istanbul"
Ancak Seyrani karakteri gereği, etrafında gördüğü yanlışlıklara, bu yanlışlıkları yapan Padişah da olsa görmezlikten gelemeyen ve şiirlerinde bu durumları ağır bir şekilde hicveden bir şairdir. Bu yüzden hakkında soruşturma açılmış ve yakalanmamak için de Develi'li bir dostunun yardımıyla Develi'ye kaçmak zorunda kalmıştır. Bir süre burada kalan Seyrani daha sonra Halep'e gider. Burada da tutunamayan Seyrani tekrar Develi'ye gelir. Yaşadığı süre içerisinde Develi onun kıymetini pek anlayamamıştır. Yakalandığı sinir hastalığından dolayı ona "Deli Seyrani" denmiş, son yıllarını Develi'de yoksulluk içinde geçirmiştir.
Yoksulluğunu, çektiği acıları, dik kafalı bir ozan oluşuna bağlamak pek yanlış olmaz. Seyrani devrindeki gelişmeleri yakından takip etmiş, yanlışlıkları eleştirmiş, şiirlerinde kendisinden önceki ozanların alışılmış konu sınırlarının dışına çıkmıştır. Olaylara genellikle eleştirel gözle bakmış ve halkın sesi olmaya özen göstermiştir. Şiirleri hem ele aldığı konu bakımından hem de kafiye yapısı bakımından çeşitli ve zengindir. Şiirlerinde daha önce kimsede rastlanmayan kafiye yapılarına yer vermiştir. Şiirlerinde bazen bir tarikat ehli, bazen siyasi bir eleştirmen, bazen de koyu bir aşık olur. Bu da Seyrani'nin içten, dindar, duygulu ve duyarlı bir kişi olduğunu gösterir.
Seyrani, 19. yüzyıl halk edebiyatımızın şüphesiz en değerli örneklerinden birisi olarak diğer halk ozanlarını da etkilemeyi başarmıştır. Kendisi hakkında yapılan araştırma ve incelemeler son yıllarda çoğalmıştır. Eserlerinden bazıları bestelenerek icra edilmiştir.
alinti..
Şu günlerde kendisi hakkında yazılmış iki ayrı kitaptan derlediğim şiirlerini/türkülerini bilgisayara aktarmaya çalıştığım halk ozanı. 200 civarında şiiri günümüze ulaşmış gibi görünüyor. Şiirlerinden bir tanesi şöyle:
Gam yemezdim Recep olsa cümle ay
Gam yemezdim Recep olsa cümle ay
Döner muharreme ay gide gide
Bunda geda olan anda olur bay
Anda geda olur bay gide gide
Ömrüm kaba yelden kar gibi erir
Vücudum toprağa düşünce çürür
Her eşya aslının hükmünü verir
Divan atı olur tay gide gide
Nazar eyle otlu sulu koyağa
Çiçekler boyanmış elvan boyağa
Tevekkeli ola baykuş gibi ayağa
Gelir kısmet olan pay gide gide
Zannetme Seyrani yıldız ay olur
Doğru oku atan eğri yay olur
Katreler karışır ırmak çay olur
Bulur deryasını çay gide gide
Not: Şiir sözlüğe özel olarak aktarılmıştır, internet ortamında bulmanız mümkün değildir.
Gam yemezdim Recep olsa cümle ay
Gam yemezdim Recep olsa cümle ay
Döner muharreme ay gide gide
Bunda geda olan anda olur bay
Anda geda olur bay gide gide
Ömrüm kaba yelden kar gibi erir
Vücudum toprağa düşünce çürür
Her eşya aslının hükmünü verir
Divan atı olur tay gide gide
Nazar eyle otlu sulu koyağa
Çiçekler boyanmış elvan boyağa
Tevekkeli ola baykuş gibi ayağa
Gelir kısmet olan pay gide gide
Zannetme Seyrani yıldız ay olur
Doğru oku atan eğri yay olur
Katreler karışır ırmak çay olur
Bulur deryasını çay gide gide
Not: Şiir sözlüğe özel olarak aktarılmıştır, internet ortamında bulmanız mümkün değildir.
(bkz: eski libas gibi asikin gonlu)
sofuları ve kötü yöneticileri kıyasıya eleştirmiştir.
Toragimdir. Develi şimdi bir başkadır.
Ateş vapurunu icat edenler
Yelken açıp yel kadrini ne bilsin
Süleyman'dır kuş dilini söyleyen
Her Süleyman dil kadrini ne bilsin.
Aşık Seyrani
Yelken açıp yel kadrini ne bilsin
Süleyman'dır kuş dilini söyleyen
Her Süleyman dil kadrini ne bilsin.
Aşık Seyrani
Develi'li (Everek'li) Seyrani'nin doğum tarihi kesin değildir. 1800 veya 1807 yılında doğduğuna dair kayıtlar vardır. Bugün Kayseri ilinin ilçesi olan, o yıllarda Everek adıyla bilinen Develi'de doğmuştur. Asıl adı Mehmet'tir.
(bkz: soran var)
--spoiler--
Bu gece uykuda gördüm bir mana
Ne ben yorabildim ne de yoran var
Erenler bir nişan dikmiş meydana
Ne ben vurabildim ne de vuran var
Aktı bir şehire gönlümün nehri
Bir kış baran oldu Huda'nın katn
Alt üst olmuş diye gezdim o şehri
Ne kimse üşümüş ne de buyan var
--spoiler--
--spoiler--
Bu gece uykuda gördüm bir mana
Ne ben yorabildim ne de yoran var
Erenler bir nişan dikmiş meydana
Ne ben vurabildim ne de vuran var
Aktı bir şehire gönlümün nehri
Bir kış baran oldu Huda'nın katn
Alt üst olmuş diye gezdim o şehri
Ne kimse üşümüş ne de buyan var
--spoiler--
Susturdu sazları fennin rebabı,
Bu rebap şişeyi cinden çıkarır.
Ateş şöyle dursun duman azabı,
Tilkiyi çakalı inden çıkarır.
Evlat alim olmaz okutmayınca.
iplik kumaş olmaz dokutmayınca.
Ayılar et yemez kokutmayınca.
Yallılar ölüyü sinden çıkarır.
Seyrani der var mı sözüm hatası?
Bulunmaz dünyanın elbet ötesi.
Ermeni'nin Rum'un yağlı ketesi,
Kaypak müslümanı dinden çıkarır.
Bu rebap şişeyi cinden çıkarır.
Ateş şöyle dursun duman azabı,
Tilkiyi çakalı inden çıkarır.
Evlat alim olmaz okutmayınca.
iplik kumaş olmaz dokutmayınca.
Ayılar et yemez kokutmayınca.
Yallılar ölüyü sinden çıkarır.
Seyrani der var mı sözüm hatası?
Bulunmaz dünyanın elbet ötesi.
Ermeni'nin Rum'un yağlı ketesi,
Kaypak müslümanı dinden çıkarır.
Bizim köyde de bu rumuza sahip bir halk şairi var.
Gündemdeki Haberler
Güncel Önemli Başlıklar
© 2005 – 2026 uludagsozluk.com