asker millet miti

16 ekim 2008 uludag sozluk tsk dusmanligi gununun anlam ve önemine uygun bir şeyler karalayalım bakalım ne çıkacak;

türklerin nasıl asker millete dönüştürüldüğü ve bunun gercek somut temellere değil tamamen temsil ve simgelere dayandırıldığı anlamında bir ifade. asker millet olduğumuzun cumhuriyetle birlikte bize simgesel araçlarla dayatılan hiçbir gerçekliği olmayan bir olgu olduğu anlamına gelir. ayşe gül altınay bunu ordu millet miti başlıklı kitabında derin bir şekilde analiz etmiştir.

bu mit nasıl üretilmiştir: metinler ve söylemler yoluyla.

örneklerle açıklayalım;

metinler:
halil inalcık: "türk milleti millet-ordu vasfını başlangıcından bugüne kadar muhafaza etmiştir." [1]

söylemler:
atatürk: "biz asker bir ulusuz ... yedisinden yetmişine, kadınından erkeğine asker yaratılmış bir ulus." [2]
hasan ali yücel: "asker olmayan türk var mı? ben de askerim sevgili paşam" [3]
deyim: "her türk asker doğar"

ee ne de olsa (bkz: cumhuriyet ile savasci millet olduk)

[1] halil inalcık, osmanlı devletinde türk ordusu, türk kültürü, s. 56
[2] sabiha gökçen, atatürkle bir ömür, s. 125
[3] hasan ali yücel, pazartesi konuşmaları, s. 39

şimdi sizi daha iyi anlıyorum.

türklerin asker millet olması en başta göçebeliğine dayanır, göçebe toplumda düzenli ordu yoktur ve erkeklerin hepsi zaten kendi obalarını korumakla ve de tarım yapılmadığı için avcılıkla meşgul olmak zorundadır. bu sebeple göçebe toplumlarda her erkek ata binmeyi, ok atmayı ve kılıç kullanmayı bilir. bunlar da savaş sırasında disiplin düzeyi az da olsa çarpışmayı bilen bir ordu oluşturmada kolaylık sağlamıştır.

şehirli, kentli ve üretime dayalı toplumlarda ise asker sınıfı vardır, toplumun hepsi bir asker değildir. teknolojik donanıma da sahip olan bu orduları besleyen bir üretici sınıf zorunluluğu vardır. hatta tarihte büyük bir dönemde görüyoruz ki askerlik bir meslek olarak belli bir zümreye ait olmuştur. günümüz anlamında zorunlu askerliği ise napoleon bonaparte getirmiştir, buna göre vatandaşın görevidir asker olmak.

bu felsefeyi bugün devam ettiren fazla ülke kalmamıştır ancak türkiye biraz kurtuluş savaşı vermişliğin ihtiyat duygusu ve biraz da tehlikeli bir bölgede bulunmuşluğun getirdiği refleksle zorunlu askerlik uygulamasına devam etmektedir. asker millet miti herkesin askerlik mesleğini icra edebileceğini düşünüyorsa yanlıştır, ancak türkler haklı bir savaşta hem islam'ın hem de milli bilincin getireceği sorumluluk duygusuna sahip olarak asker millettir dersek bu çok da yanlış olmaz, zira önemli olan milletimizin fedakarlıklar yapabiliyor olmasıdır.

(bkz: şanlı geçmiş ütopyaları)