armenegan partisi

1878'de van'da kara haç cemiyeti, 1881'de erzurum'da anavatan müdafileri cemiyeti kuruldu. bunun gayesi de ermenileri müslümanların saldırılarından korumak için silahlandırmaktı.
birleşik ermeni cemiyeti'nin en önemlilerinden birisi muş'taki nersisian okulu'ydu. bu okulun mihran damadyan için öne çıkmasının nedeni 1884'te burada göreve başlamasıdır. bu okulda mihran, vanlı hairabed canigian ile tanışmıştır. hairabed canigian, muş'un armenegan partisi kurucusudur.

1885'te kurulan armenegan partisi, ihtilalci siyasi parti olarak ortaya çıkan ilk partidir.

armeneganların parti programının özeti şöyledir :

partinin kuruluş sebebi, ihtilal yolu ile ermenilerin kendi kendilerini idare hakkınu elde etmektir. partiye sadece ermeniler girebilir. parti gayesine varabilmek için aynı ideale inanan bütün milliyetperver ermenileri bir araya getirmek, ihtilalci fikirleri yaymak, üyelere silah kullanmayı, askeri disiplini öğretmek, silah ve para temin etmek, gerilla kuvvetleri oluşturmak, halkı genel bir harekete hazırlamak gibi yollara başvuracaktır. parti aktif ve yedek azalardan oluşacak, yedek azalar sadece mali destek sağlayacaktır. bir merkez teşkilatı olacak, bölgelerde de bölge komiteleri oluşturulacaktır. merkez teşkilatı, bölge komiteleri temsilcilerinden oluşacaktır. ayrıca diğer ihtilalci gruplarla işbirliği için özel komite kurulacaktır.

bu parti günümüzde hala faaliyet sürdürmektedir ( armenekan diye de yazılıyor).

(bkz: hınçak cemiyeti)