akkoyunlu devleti

görsel
görsel

akkoyunlu hükümdarları sultan halil ve sultan yakubu tasvir eden minyatürler.

Torunlarından olduğunu bildiğim Türk Devleti. Başkentleri Diyarbakır olan Akkoyunlular'ın Timur'a yardımlarından dolayı Timur Malatya'yı kendilerine vermiştir. ilerleyen yıllarda kafkaslarda yaşayanları da kendileri gibi Şii olan safevilerin yıkımıyla Karadeniz üzerinden Anadolu topraklarına girmişlerdir.En önemli hükümdarları Uzun Hasan'dır. Uzun Hasan, Fatih Sultan Mehmet ile aynı dönemde yaşamıştır. Bizans hükümdarı Fatih'i "Büyük Türk" Uzun Hasan'ı ise "Küçük Türk" şeklinde unvanlarla anmıştır.

Başkenti diyarbakır'ın tebriz ilçesi, dilleri farsça ve azerbaycan türkçesi olan, monarşi ile yönetilen, oğuz türklerinin 13. Yüzyılın sonlarında kurduğu devlet.

koyun moyun baya sağlam devlet kurmuş ibneler dedirtir.

=1/2 türkiye.

görsel

1 kasım 2015 tarihi itibari ile geri gelmiş devlettir.

14.yy'ın son çeyreğinde kurulan ve oğuzların bayındır boyuna mensup kara yülük osman bey olan türk devletidir.

Yeni Türkiyeyinin adı.

2002 yılında kurulmuştur.

(bkz: kpss nin gelişi sol frame den belli olurmuş)

Akkoyunlu devleti bir imparatorluk kadar büyük ve birçok etnik kökenden halk içeren bir devletti. Fakat ömrünün kısa olması imparatorluk aşamasına geçmesini önlemiştir. Devlet 1378-1508 yılları arasında hüküm sürmüştür. Devleti kuranlar ve halkın bir bölümü Oğuzların Bayındır boyundan gelir. Akkoyunlu devleti yönetim şekli olarak Osmanlı ile birebir aynıydı. Fakat yönetimdeki baş kişi “uluğ bey” yada “han” ünvanını alırdı. Devlet Osmanlı ile çok yakın ve benzer olduğundan birçok kez Anadolu toprakları için sürtüşmeler olmuştur.

Devletin adı ise bu devletteki Türkmen halkının daha önce Göktanrı inancından kalan koyun totemine olan saygılarını yitirmemelerinden kaynaklanır. Hatta bayrakları ve mezar taşları bile koyun totemine bağlı olarak süslenmiştir. Akkoyunlu’lardan günümüze ulaşan en değerli eserler “Hasankeyf ve Emir Bayındır Camisi” dir. Devletin en önemli bilgini isi matematik,gökbilimi ve dilbilimi gibi alanlarda uzman olan Ali Kuşçudur. Akkoyunlu devleti’nin en önemli han’ı ise Uzun Hasan’dır.

Akkoyunlular, Kutlu Bey’in oğlu Kara Yülük Osman bey tarafından kurulmuştur. Kara Osman önce Memlük sultanı’nın emrinde yer alırken daha sonra Timur’un Anadolu’ya girişine destek vermiştir. Timur’da bu desteğine karşılık ona Diyarbakır bölgesini verince Kara Osman 1403' de bağımsızlığını ilan etti. Kara Osman,Karakoyunlu devletine karşı savaşırken 1435 yılında şehit olmuştur. Kara Osman’ın ölümünün ardından taht kavgaları başlayınca Kara Osman’ın torunu Uzun Hasan, 1453'de Diyarbakırı ele geçirdi ve iktidar kavgasına son verdi. Daha sonra Timur’un torununu ve Karakoyunlu devletini yenerek sınırlarını güneydoğu’ya doğru genişletti. 1466 yılında Karakoyunlu devleti yok olunca devletin başkenti Diyarbakır’dan,Tebriz’e taşıdı. Devletini bir imparatorluk haline getiren Uzun Hasan artık Osmanlı ile karşı karşıya geldi. Osmanlı,Trabzon Rum devleti’ne sefer düzenledi fakat Uzun Hasan’ın karısı bu devletin kral’ının kızı olduğundan Trabzon’a destek gönderdi ve Osmanlı ordularını yenmeyi başardılar. Fatih Sultan Mehmet 1461'de Trabzon’u alınca Akkoyunlu devletine sefer düzenledi. Uzun Hasan 1473 'teki Malatya savaşını kazanmasına karşın Otlukbeli savaşında Osmanlı orduları tarafından yenilgiye uğratıldı.

Otlukbeli savaşı, Akkoyunlu’ların içindeki siyasi ve askeri birliği yıktı. Fakat Uzun Hasan buna rağmen 1478 yılında gürcistan’a saldırdı. Uzun Hasan son olarak gürcistan’ı ele geçirdi ve vefat etti. Ölümüyle birlikte çocuklarına geniş topraklara sahip ama içinde bir birlik olmayan bir imparatorluk bıraktı. Uzun Hasan’ın aldığı Uzun lakabı boyundan kaynaklanmaz aslında 1.65-1.70 boylarında orta boylu bir insandır. Ayrıca Uzun Hasan’ın kız kardeşi Safevi devleti’nin hükümdarı olan Şah ismail’in annesidir.

Akkoyunlu devleti’nin büyük han’ı olan Uzun Hasan ölünce çocukları arasında başlayan taht kavgaları devleti parçaladı. Ve en son olarak başka bir Türk devleti olan hatta aynı Oğuz boyundan (Bayındır boyu) olan Safevi kralı Şah ismail,Akkoyunlu devletine 1508 yılında son vermiştir.

şah ismailin ortadan kaldırdığı türk devletidir.

akp dönemi türkiye'si.

akkoyunlu oymağının doğu anadolu'ya geliş tarihi hakkında güvenilir bilgiyi, akkoyunlu hanedanının tarihi olan, ebû bekr-i tihrânî'nin kitâb-ı diyarbekriyye'sinde bulmak mümkündür. devletin kurucusu karayülük osman bey'i, bayındır han vasıtasıyla, 52. göbekte oğuz han'a bağlayan yazar, oymağın ilk önce xiii. asrın başlarında doğu anadolu'da göründüğünü, moğol istilâsına karşı koyduklarını, giderek diyarbekir havâlisine hâkim olup, bu arada trabzon rum devleti'ne ve gürcülere karşı da seferlere giriştiklerini kaydeder.konar-göçer bir türkmen topluluğu olan akkoyunlular'ın adlarının, besledikleri sürülerden verilmiş olması muhtemeldir. çeşitli farsça ve arapça kaynaklar, akkoyunlular'ın menşe'lerinden bilgi vermeksizin, selçuklu ve artuklu beylerinden olduklarını ifade etmelerine karşılık, yukarda zikredilen akkoyunlu tarihi olan kitab-ı diyarbekriye'de, akkoyunluların, oğuz han neslinden geldikleri belirtilmektedir.
buna göre, oğuzlar'ın bayındır boyunun bir oymağı olan akkoyunlular'ın, peygamber efendimiz devrinde (vii. yüzyıl) kıpçak ülkesine, oradan da ârran ovası'na geldiklerini, selçuklular döneminde bu devletin hizmetine girdiklerini ve diyarbakır bölgesinin kendilerine ikta olarak verildiğini kaydetmektedir.
oğuzlar'ın bayındır boyundan inen akkoyunlular'ın tarihi, 1300 yıllarından itibaren bilinmektedir. akkoyunlular'dan, bilinen ilk tarihi simâ, tur-ali bey'dir. karakoyunlu devletini yıkarak (1469), onun yerine büyük bir türkmen devleti haline gelen akkoyunlular büyük bir devlettir

1468-1503-cü illerde Azerbaycanda ve iranda hakimiyyetde olmuşlar. 1467-ci ilde muş döyüşünde Qararaqoyunluların meğlub edilmesi ile Bağdada qeder olan geniş erazi Ağqoyunluların eline keçdi.1468-ci ilde Uzun Hesen dövletinin esasını qoydu. Dövletin paytaxtı Tebriz şeheri oldu.
(bkz: uzun hasan)