akhenaton

günümüzden 3360 yıl kadar önce geleneksel tanrıları reddederek ilk monoteist inancı kuran mısır hükümdarı IV. amenofis'in mahlası. IV. amenofis, yeni dinle birlikte, "aton'un hizmetkârı" anlamına gelen bu mahlası edinmiştir.

akhenaton'un aton monoteizmi, güneş merkezli bir tapınma kültünden ibaretti. tek tanrı, güneş tanrısı aton'du. bu bilgiyle beraber, akhenaton'u ibrahimî mitolojinin karakterleriyle bağdaştırmaya çalışanlara da selam ederim...

yeni dinle gelen değişiklikler, amenofis'in ismiyle sınırlı kalmadı elbet. önce başkent teb'e, görkemli bir aton tapınağı yapıldı... sonra orta mısır'da "akhenaton" adında yeni bir başkent inşa edildi... çok tanrılı amon dininin tapınakları kapatıldı, rahipleri lağvedildi... ülke topraklarının kullanım hakkı doğrudan doğruya akhenaton'a bağlandı... hatta her dua sonrası amon dinine atfen tekrarlanan "amon" sözcüğü, yerini amenofis'in adına bıraktı: "amen"!

(bkz: amon)
(bkz: amen)
(bkz: amin)

ne var ki halk, yeni dini ve bununla beraber gelen yaptırımları benimsemedi. sonunda akhenaton, amon rahipleri tarafından zehirlenerek öldürüldü. yerini, tutankhamun aldı. tutankhamun'un tahta geçişi, eski köye gelen yeni âdetin terk edilip, eskiye dönüşün dönüm noktası oldu.