kameralizm

kameralizmi geniş ve dar olmak üzere iki şekilde anlamlandırabiliriz. dar anlam yalnızca kamu maliyesi olarak görülen tekil anlamdaki kameral bilimlerdir. tek amacı devletin hazine gelirlerini arttırmayı amaçlayan maliye bürokratlarıdır. geniş anlamda kameralizmi ele aldığımızdaysa kameralistler gelir kaynaklarından azami ölçüde yararlanmak için ekonomi, maliye ve hukuk gibi idarenin temel bilimlerinin yanında doğrudan uygulamaya dönük bir çok yardımcı bilim üzerinde de sistematik bilgi üretme sürecine girerler. harcamalar için nakit bulma arayışı bölge içindeki her kaynağın etkin kullanımını zorunluluk haline etirdiğinden dolayı kameralistler idare bilimleri ve doğa bilimlerinde uzmanlaşmışlardır. işte bu nokta da bir çok disipini içinde barındıran kameralizm en geniş anlamına ulaşır ve lindenfeld bunu çoğul kameral bilimler terimiyle ifade eder.

kameralizm almanya ortaya çıkmıştır.bunun altında yatan koşulları da şöyle sıralayabiliriz:

1-alman imparatorluğunun yerel ve siyasal yetki alanları arasında ufak çaplı rekabet yıkıcı etkiler yaratmıştır ve bölgelerindeki sınırlı kaynak karşısında yöneticiler daha fazla kaynak elde edebilmek amacıyla kaynaklarını etkin kullanabilmek amacıyla etkin bir yönetim geliştirmek zorunda kalmıştır.diğer avrupa devletleri gibi kolonilere sömürgelere ya da pazara sahip olayan almanya üretimdeki etkinliği sağlamak amacıyla rasyonel yönetim teknikleri geliştirmek zorunda kalmıştır.

2- alman prensleri fransa ingiltere ve ispanyanın aksine kaynak yaratmak için mali ve diğer idari bürolarını para karşılığı aracı kişilere satmamış bunun yerine askeri mali politik yönetimini eğitimli memurlara emanet etmiştir.böylelikle bürokrasinin gelişimiyle devletin varlığı zamanla prensin kişiliğinden giderek ayrılmış kendine özgü amalar ve çıkarları ile devlet daha soylu bir anlam kazanmştır.

3-üniversitelerde hukuk eğitimi alan kişiler prenslere özel danışma kurulları türünde bir danışmanlık sunuyorlardı. 15. yüzyılın sonlarından itibaren ağırlaşan istikrar ve mali kaynak sorunları karşısında prensin yönetim bilgisini aşan sorunlar karşısında öel danışmanların işlevi onları bir bürokratik sınıf haline dönüştürmüştür. bunun sonucnda prensin yerine devlet hizmetkarı gibi işlev gören alman yönetici sınıfarı ile imparatorluğun devletleri diğer merkezi imparatorlukların yönetim sisteminden farklılaşmışlardır.

4- alman imparatorluğunda 12. yüzyılda sonra artan kent sayısıyla birlikte prensler altyapı sağlık mimari eğitim gibi şehir yaşamının elzem koşullarını erine getirecek yönetsel düzenlemeleri hayata geçirdiler. reform hareketinin sağladığı seküler bir dünya algısının oluşması sonucu kilisenin elinden alınan yönetim ve eğitim alanının yarattığı boşluklar da devlet tarafından iktidarın tanrıdan paternalist bir devlet algısına aktarılmasıyla devletin müdahale alanı genişlemiş oldu.

not:daha ayrıntılı bilgi için ceyhun gürkan'ın kameralizm: modern yönetim ve maliye düşüncesinin doğuşu ve gelişimi makalesine bakabilirsiniz.