antigone

sofokles'in trajedi üçlemesinin ilki olarak bilinen, yunan tiyatrosunun yegane trajedilerinden biridir.

eksi yunanda yapılan dionisus drama yarışmalarında ödül üstüne ödül alıp seri halde ödül alma olayını tiyatroya kazandıran sofokles'in kendini denediği ilk trajedilerden biridir. üçlemenin devamı "oedipus the king" ve "oedipus at colonus" şeklindedir. oyun ilk yazılmış olmasına rağmen olay sırasında sonuncu haldedir, yani aslında artık son trajedinin yaşandığı çözülmenin de olduğu oyundur. oyun tamamiyle eski yunan efsanelerinden birinin dramaya uyarlanmasıdır.

oyunun tanıtımı bakımından oyunu da özetleyerek karakter listesini verelim;

oedipus; antigone'nun babasıdır. önceki iki oyunda başrollerde gördüğümüz kraldır. bu oyunda yer almasa da ailesinin üzerindeki lanetin bu oyuna da yansımış olması bakımından önemlidir.

antigone; üçlemenin son oyununda başroldeki trajik karakterdir. oyun antigone'nun iki erkek kardeşinin taht kavgası için yaptığı savaş sonrası polynices ve etocles savaş alanında ölmüştür. fakat, o zamanki kralımız creon polynices'in naaşının savaş alanında kalmasına karar vermiştir. çünkü polynices kardeşini yenmek için diğer ülke ordularından yardım istemiştir. böylece antigone devreye girerek kardeşinin hades'in ölüler diyarına gitmesi için onu gömmek cesaaretini gösterip krala karşı gelmiştir. antigone bu oyunda kadınların ülkedeki söz sahibi olmayışına bir isyan olarak, devlet kuralları ile ilahi adalet arasında bir ikilem yaratan sofokles'in kaliteli kadın karakterinden biridir.

creon; oedipus kral iken yaşadığı lanet üzerine krallığa geçmiş ve o da aynen oedipus gibi ülkesini iyi yönetmek adına yanlış bir karar vermek zorunda kalmış böylece kendi sonuna da sebeb olmuştur.oyunun finalinde tüm ailesi dağılmış bir şekilde aynen oedipus gibi ortada kalır.

ismene; oyunun başında kardeşinin yanında olmayarak, kardeşinin gömmeye gitmeyen fakat daha sonra kız kardeşine destek vererek değişken bir psikolojik gelişim sağlayan ingilizce terimle oyunun "round"* karakteridir.

koro; koro modern denilebilecek, daha gelişmiş yunan tiyatrosunda bir karakter olarak kabul edilir. nedeni, koronun sözcüsünün olaylara birebir müdahale edip, trajik karakterlerimizle birebir iletişim içince olmasıdır. *

.

oyunda kullanılan temalara gelince; yazılmamış kuralların üstünlüğü (tanrılar), özgür iradenin kullanımı ve sınırı, intihar, bakmak ve görmek olarak adlandırabileceğimiz "görüş ve körlük" gibi özetlenebilir.

sanatın diğer dallarında antigone dersek, antigone hikayesini baz alan örnekler şöyle listelenebilir;

* Antigone, Carl Orff'un bir operası.
* Antigone, Jean Anouilh'in aynı isimli oyunu.
* Antigone, Jean Cocteau'nun modern zamana uyarlanmış diğer bir oyunu.
* Antigone, David Hopkins'in de bir komedi kitabına konu olmuştur. *