basınç

ismiyle mantığı ters korelasyon taşıyan iklimin temel elemanıdır. eğer hava sıcak ise toprağın içindeki su buharlaşmaya başlar. ve hava böylece yükselir. dolayısıyla havanın taşıdığı nem yer yüzünden uzaklaşır. dolayısıyla yer yüzüne yaptığı baskı azalır; 1013 milibardan az gözsteriyorsa ibre buna alçak basınç deriz. kısacası alçak basınç yükselici hava hareketine tekavül eder. olayın tam tersi ise yüksek basınçtır. soğuyan hava ; ısınan havanın moleküllerinin arasını gevşetmesinin aksine moleküllerini birbirine yakınlaştırır. sıkışan hava kütlesi yer küreye doğra alçalıcı hava yapar. ve bu allçalıcı hava 1013 milibardan fazla baskı yapıyorsa adına yüksek basınç deriz. ülkemiz genelde termik yüksek basınç mekanizması altında bu tazr basınça mağdur olur. ancak bu çok iyi birşeydir çünkü dinamik yüksek basınç etkisinde kalsaydık zanlımca dışkıyı yemiştik. çünkü her yer çöl olacaktı. tabi bu durumda termik ve dinamik basıncın farkınıda açıklamak lazım; termik basınç güneş ışınlarının yer küreye yaptığı ışımaların dar ve ya geniş açıyla gelip taşıdığı kaloriye bağlı olarak oluşan basınç şeklidir. termik yüksek basınç ise 30 derceli enlemlerde ekvatoral alçak basıncın nemini yağmurla bırakması üzerine kuzey yarım kürede kuzeye güney yarım kürede güneye doğru hareket eder ne varki dünya kader ağlarını örmüştür dünyanın batıdan doğuya olan hızlı dönüşüne dayanamayan nemsiz hava kütleleri biriki, sıkışır ve yere anormal bir baskı yapar. ki bundandır ki orta asya çölleri hariç hemen hemen tüm çöller 30dereceli kuzey ve güney paralellerine denk gelmektedir.