bugün

küli çor yazıtı

Küli Çor Yazıtı, II. Göktürk Kağanlığı dönemine ait önemli bir Türk yazıtıdır. Tarduş boylarının ileri gelenlerinden ve askerî yöneticilerinden Küli Çor'un hayatını, savaşlarını, seferlerini ve ölümünü anlatır.
Orhun Yazıtları gibi Köktürk harfleriyle yazılmıştır. Ancak diğer bazı yazıtlardan farklı olarak bir komutanın yaşam öyküsüne odaklanır.

Bulunduğu yer: ih-Höşööt (Ikhe-Khushotu), Moğolistan.
Bulunuş tarihi: 1912.
Bulan kişi: W. Kotwicz.
Yazı dili: Eski Türkçe.
Alfabe: Köktürk (runik) alfabesi.
Satır sayısı: Yaklaşık 30 satır.
Dikiliş tarihi: Kesin değildir; genellikle 719–725 yılları arasına tarihlendirilir.
Yazıt bugün bulunduğu yerde durmaktadır. 29. satırı tamamen silinmiştir.

Küli Çor bitigin bitidim.
“Küli Çor’un yazıtını yazdım.”
bilmez biligin biltökümün ödökümün bunça bitig bitidim.
“Başkalarının bilmediği bilgiyi bildiğim ve olayları hatırladığım için bu kadar yazıt yazdım.”

ulug küli çor sekiz on yaşap yok boltı
“Büyük Küli Çor seksen yaşayıp öldü.”

bulnadıp
“Tutsak edip, esir alıp.”

yagaka yalŋus oplayu tegip
“Düşmana tek başına atılarak saldırdı.” - Devamında Küli Çor’un savaş sırasında hayatını kaybettiği anlatılır. Buradaki yalŋus kelimesi “yalnız, tek başına” demektir.

Küli Çor kimdir? = Küli Çor, II. Göktürk Kağanlığı'nda Tarduş boylarının başında bulunan önemli bir bey ve askerî yöneticidir.Tarduş topluluğunu yönetmiştir. Göktürk ordusunda önemli görevler üstlenmiştir. Demir Kapı'ya kadar uzanan askerî seferlere katılmıştır. Savaşta hayatını kaybettiği anlatılır. Adı araştırmacılar tarafından Küli Çor, Köli Çor ve Kül iç Çor gibi farklı biçimlerde okunmuştur.

Yazıtın temel konuları şunlardır:
- Küli Çor'un hayatı: Görevleri ve toplum içindeki konumu.
- Askerî başarıları: Katıldığı savaşlar ve kazandığı zaferler.
- Seferleri: Türk ordusunun batıya doğru yaptığı askerî hareketler.
- Demir Kapı: Türklerin Orta Asya'daki sefer coğrafyası.
-Ölümü ve yoğ töreni: Kahramanın ölümü ve ardından düzenlenen cenaze töreni.
Özellikle 27. satırda yoğ töreniyle ilgili bilgiler bulunması dikkat çekicidir

Küli Çor Yazıtı'nın batı, doğu ve güney yüzlerinde metinler bulunmaktadır. Yazıtın tamamı Erhan Aydın gibi araştırmacılar tarafından çevriyazı ve Türkiye Türkçesi aktarımıyla yayımlanmıştır.
Gündemdeki Haberler
Güncel Önemli Başlıklar
© 2005 – 2026 uludagsozluk.com