din savaşları

insanlar genellikle geçmişteki dinî olayları gerekçe göstererek dine karşı tepki duysalar da, tarihsel veriler üzerinden bir karşılaştırma yapmak gerekir. insanlık için en iyi alternatifleri değerlendirirken algısal seçici safsatalara değil, elinizdeki gerçek verilerle hareket etmelisiniz.

Örneğin, Haçlı Seferleri 2 milyon, Püritenlerin başrolü oynadığı toplumsal olaylar yaklaşık 50.000, ispanyol Engizisyonu 30.000, ispanyolların Yeni Dünya'yı fethi 15 milyon ve Otuz Yıl Savaşları ise 7 milyon insanın ölümüne neden olmuştur. Bu toplamda 25 milyon bile yapmaz.

Öte yandan, ateizm ve onun siyasi uzantıları dinî çatışmalardan çok daha fazla insanın ölümüne yol açmıştır. Sadece komünizm, tek başına, tarihteki diğer tüm seküler ideolojilerin ve dinlerin toplamından daha fazla insanın hayatını kaybetmesine neden olmuştur.Sadece 20. yüzyılda komünizm yaklaşık 80 milyon, nasyonal sosyalizm ise 40 milyon insanı çok daha kısa bir zaman diliminde katletmiştir.

Sanayi öncesi kanlı çatışmalara bakıldığında, bunların çoğunlukla Çin veya Avrasya bozkırlarındaki göçebeler gibi dinin etkisinin nispeten zayıf olduğu bölgelerde yoğunlaştığını görürsünüz. Tarihteki en büyük beş kitlesel katliama imza atmış figürlere ve bu rejimlerin dinî görüşlerine bakarsanız, bunlardan yalnızca birinin felsefe temelli bir inanca mensup olduğunu görürsünüz. Söz konusu isimlerden ikisi Moğol kökenlidir ve aralarında dindar sayılabilecek tek kişi, medeniyetten zar zor nasibini almış olan Timur'dur. Listenin en üst sıralarında, komünist rejimlerin sorumluları olan Mao ve Stalin ile kamuoyuna Hristiyanmış gibi görünmesine rağmen, özel yazışmalarında ve planlarında Hristiyanlıktan tiksindiğini açıkça ifade ettiği bilinen Hitler yer almaktadır.

Tarihteki en ağır tiranlıkların hepsi; ister Naziler, ister komünistler, ister Çin'deki Qin Hanedanı veya Caligula dönemi olsun, temelinde agnostik veya seküler bir anlayış barındırıyordu. Kötülük konusunda bu rejimlerin yanına bile yaklaşabilecek bir dinî yönetim bulabilmek için oldukça zorlu bir tarihsel araştırma yapmanız gerekir.

Geleneklerin ve dinin yerine seküler bürokrasileri koyamazsınız. Bu her zaman felaketle sonuçlanır.

ekim 14, 2026