temel oran safsatası

Temel oran safsatası¹, bireylerin belirli bir verideki temel oranı² göz ardı edip, bunun yerine yalnızca belirli bir vakayla ilgili bilgilere odaklanma eğiliminde oldukları bilişsel bir safsata türüdür. Temel oran safsatası, kapsamlı bir olgu olan "kapsam ihmali"nin özel bir tezahürüdür.

(1) Temel oran ihmali veya temel oran yanlılığı olarak da adlandırılır.
(2) ya da genel yaygınlığı
---
Daha basit bir ifadeyle, belirli bir veriyi yorumlarken, o verinin temel oranını, yani aslında ne kadar nadir veya yaygın olduğunu hesaba katmadan yapılan çıkarımdır.

Bununla birlikte, kadınların, feministlerin ve feminizmin erkekleri şeytanlaştırmak ve erkekler için düşmanca bir ortam yaratarak androfobiyi ve içselleştirilmiş erkek düşmanlığını yaymak amacıyla en sık başvurduğu safsatadır.

Örneğin, "Kadın cinayetlerinin %50'si bu kadınların kocaları¹ tarafından işleniyor." cümlesinden, ülkedeki tüm "kocaların" yarısının karılarını öldürdüğü gibi bir anlam çıkmaktadır; ancak gerçekte, yaklaşık 20,6 milyon evli erkek bulunan bir ülkede her yıl işlenen ve sıfırlaması imkânsız olan 400 ila 500 cinayet söz konusudur. Bu hesapla bir kadının kocası tarafından öldürülme ihtimali 500/20.600.000, yani 0'dır.

(1) Kötü bir durumda her zaman "koca" olan bu erkekler, her nedense olumlu durumlarda bir tür iş "partneri" olarak adlandırılır.
---
Eylül 10, 2026