haganah

Haganah (ibranice: הַהֲגָנָה, romanize: ha-Haganah, kelime anlamı 'Savunma')[a], Filistin'deki ingiliz Mandası'nda Yishuv için faaliyet gösteren ana Siyonist paramiliter örgüttü. Bölgedeki Yishuv varlığını savunmak için 1920'de kuruldu ve israil Bağımsızlık Bildirgesi'nden kısa bir süre sonra israil Savunma Kuvvetleri'ne entegre edilen ana güç haline geldiğinde 1948'de resmen dağıtıldı. Daha önce var olan milislerden oluşan Haganah'ın asıl amacı, Yahudi yerleşimlerini Arap saldırılarına karşı savunmaktı; bu durum, 1921 Yafa ayaklanmaları, 1929 Filistin ayaklanmaları, 1936 Yafa ayaklanmaları ve 1936-1939 Filistin'deki Arap isyanı gibi olaylarda da geçerliydi. Paramiliter örgüt, Britanya döneminde Filistin'deki Yahudi topluluğundan sorumlu resmi hükümet organı olan Yahudi Ajansı'nın kontrolü altındaydı. II. Dünya Savaşı'nın sonuna kadar Haganah'ın faaliyetleri, daha radikal paramiliter örgütler olan Irgun ve Lehi'nin ayrılmasına neden olan havlagah (kelimenin tam anlamıyla 'özdenetim') stratejik politikasına uygun olarak ılımlıydı. Haganah, Polonya'dan gizli askeri destek aldı ve Mihver devletlerinin Kuzey Afrika üzerinden Filistin'e yönelik bir işgali durumunda Birleşik Krallık ile işbirliği aradı; bu da 1941'de seçkin savaş gücü olan Palmach'ın kurulmasına yol açtı. II. Dünya Savaşı'nın sona ermesinin ardından, ingilizler 1939 Beyaz Kitabı ile getirdikleri Yahudi göçüne ilişkin kısıtlamaları kaldırmayı reddetti. Bu durum, Haganah'ın Filistin'deki ingiliz yetkililerine karşı bir Yahudi isyanına öncülük etmesine neden oldu. Kampanya, paramiliter grupların Holokost'tan kaçan yasadışı Yahudi göçmenleri sınır dışı etmek için kullanılan köprüleri, demiryollarını ve gemileri bombalamasını ve ingiliz politikalarına meydan okuyarak daha fazla diaspora Yahudisinin Filistin'e getirilmesine yardımcı olmayı içeriyordu. 1947'de Birleşmiş Milletler Filistin Bölme Planı'nın kabul edilmesinin ardından, Haganah Filistinli Yahudiler arasında en büyük savaş gücü olarak ortaya çıktı ve Filistin iç savaşı sırasında Arap milislerini başarıyla alt etti. israil Devleti'nin Bağımsızlık Bildirgesi'nden sonra Haganah, yeni ulusun askeri gücü oldu. israil bağımsızlığından ve 1948 Arap-israil Savaşı'nın başlamasından kısa bir süre sonra, Haganah diğer paramiliter gruplarla birleştirildi ve israil Savunma Kuvvetleri (IDF) olarak yeniden örgütlendi.