barabalar

görsel
Barabalar, Batı Sibirya'da yaşayan Türk halklarından biridir ve tarihsel olarak Ob ile irtiş nehirleri arasındaki Baraba Bozkırı ile özdeşleşmiştir. Günümüzde büyük ölçüde Rusya'daki Tatar toplulukları içinde yer alsalar da, kendilerine özgü tarihleri ve kültürel mirasları nedeniyle Sibirya Türk halkları arasında ayrı bir yere sahiptir.

Barabaların yaşadığı bölge, tarih boyunca Sibir Hanlığı'nın önemli merkezlerinden biriydi. "Baraba" adının kökeni kesin olarak bilinmemekle birlikte, bazı araştırmacılar bunun eski bir Kıpçak boyunun adıyla bağlantılı olduğunu değerlendirir. Bölge, Altın Orda ve ardından Tura Özbekleri dönemlerinde önemli bir Türk yerleşim alanı olarak gelişti.

16. yüzyılın sonlarından itibaren, Yermak komutasındaki Rus Kazaklarının seferleriyle Baraba bölgesi Rus hâkimiyetine girdi. Bu süreçte Barabalar siyasal bağımsızlıklarını kaybetti ve zamanla daha kuzeydeki bataklık ve ormanlık alanlara çekildi. 19. ve 20. yüzyıllarda nüfus kayıtlarında birçok Baraba'nın "Kazan Tatarı" olarak sınıflandırılması, ayrı kimliklerinin resmî kayıtlarda giderek silikleşmesine yol açtı.

Barabalar, Kıpçak grubu Türk lehçeleri ile ilişkili bir Türk dili konuşmuş ve tarih boyunca islam kültüründen etkilenmiştir. Tarım, hayvancılık, balıkçılık ve kürk avcılığı geleneksel geçim kaynakları arasında yer almıştır. Sert karasal iklime sahip Baraba Bozkırı, yaşam biçimlerini ve ekonomik faaliyetlerini belirleyen temel coğrafi unsur olmuştur.