ariusçuluk

Arius 260 yılı civarında Libya'da yaşayan Berberi kökenli bir ailede dünyaya gelmiştir. Diocletianus döneminde yaşanan yoğun dini baskı döneminde, 4 yüzyılın önemli dinsel merkezi olan Mısır'a bağlı iskenderiye Kilisesi vaizlerinden biridir. Bu kiliseye bağlı 12 yönetim bölgesinden biri olan Baucalis Kilisesi'nin yöneticiliğine getirilmiştir.

Bir süre sonra Hz. isa'nın insani ve tanrısal doğası hakkında ileriye sürdüğü fikirler nedeniyle Ariusçuluk denen bir akım başlatmıştır. Bu akım Roma topraklarının tümünde çok taraftar bulmuş, çok yeni olmayan, düşüncesine göre Hz. isa Tanrı ile eşit değildir. Tanrı gibi ezeli değildir, Tanrı'nın isteği sonucu var olmuş yani yaratılmıştır. Gerçek anlamda Tanrı olmamakla birlikte yine de erdemi nedeniyle kendisine bahşedilmiş olan Tanrı ünvanına sahiptir. Ariusçuluğun başka görüşleri de olmakla birlikte bu görüşünden dolayı Hristiyanlık tarihinde en çok tartışılan saplın inanç olduğu bilinmektedir.

Konuyu çok önemseyen dönemin imparatoru Constantinus, sorunun etraflıca görüşülmesi için bir konsil toplanması emrini vermiş, 325 yılında iznik'te bir konsil toplanmış, ve konsilde de ariusçuluk reddedilmiş, sapkın ilan edilmiştir.