abdülhamid'in borsa manipülatörü olması

abdestsiz evrak imzalamayan ulu hünkarımız abdülhamid han muzaffer daima'nın hayatına dair pek bilinmeyen bir gerçek...

hayırlı pazarlar arkadaşlar, kanalıma hoşgeldiniz.
bugün abdülhamid han'a dair yeni bir bilinmeyen gerçekle karşınızdayım...

osmanlı'nın çöküşe geçtiği 19. yüzyıl ortalarında, osmanlı fahiş faizle borçlar alıp bu borçların faizlerine yetişemezken, osmanlı'nın lüks ve şatafat için kullandıkları bu dış borç paralarını daha rahat harcamaları ve osmanlı'nın iyice faiz sarmalına girmesi için galata bankerleri dediğimiz zümre, osmanlı'nın ilk borsasını oluşturdular...
görsel

Baltazzi, Lorando Tubini, Korpu, Kamondo, Zarifi, Ogenidi, Mavrogordato, Fernandez, Köçeoğlu, Mısıroğlu gibi galata bankerlerinin 1860'ta komisyon hanı ve havyar hanı'nda kurduğu ilk osmanlı borsaları, o dönemin yöneticileri, valileri, komutanları, bürokratları ve hatta osmanlı hanedanına mensup şehzadeleri için bir cazibe merkezi haline gelmişti.
görsel

galata hanlarındaki bu ilk borsa işlemlerine halk arasında hava oyunları adı verilmişti.

********************
not: hava oyunları, bugün de borsa'da açığa satış(short sale) işlemleri için kullanılan bir tabirdir. daha doğrusu short sale adı, o dönem hava oyunu olarak kullanılmış.
*********************

galata borsalarındaki bu hava oyunları herkesin ilgisini çekmişti.
zira saatler içinde havadan servet kazanılabiliyordu, ama tabi servet kazanıldığı kadar servet de kaybediliyor, pek çok ocak sönüyordu. ha tabi bir de borsa dolandırıcıları da peydah olmuştu.
ama para çok tatlıydı tabi.
Biraz parası olan herkesi borsaya, o zamanki tabirle “Hava Oyunlarına” alıştırdılar.
Borsa, en çok da rüşveti meşrulaştırmaya yaradı.
Rüşvetçi memurlar, bürokratlar ve paşalara mallarının, mülklerinin kaynağı sorulunca “Hava Oyunlarından kazandım!” cevabını veriyorlardı.

abdülhamid'in de bu hava oyunlarına iştirak ettiği malumdur.
bakınız necip fazıl kısakürek bu konuda şöyle yazmıştır;
görsel

kaynak: ulu hakan 2. abdülhamid han-necip fazıl kısakürek.

necip fazıl'ın yazdıklarından anladığımız kadarıyla, abdülhamid bu borsa'daki hava oyunlarında çok mahir bir simsar kullanıyormuş, yani bir nevi borsa manipülatörlüğü yapıyor şehzadeliği döneminde...

işte böyle sevgili okurlar.
abdestsiz evrak imzalamadığı söylenen abdülhamid han hakkında bir gerçeği daha öğrenmiş oldunuz.

ama ben merak ediyorum, borsa'da hava oyunlarında hangi hisseye yatırım yapacağına, yahut hangi hissede manipülasyon yapacağına karar verirken de abdest alır mıydı zatı şahaneleri???

ama hava oyunlarında manipülasyon yapıp büyük paralar kazandıkça bunu rom içerek kutladığından eminim...
(bkz: dedem ikinci abdülhamit rom içerdi)

#tarih