osmanlı da bankamatik memurluğu ve liyakatsizlik

bugün liyakatsizlikten şikayet ediyoruz.
özellikle belediyelerde işe gelmeden maaş alan, troll bankamatik memurlarının varlığını biliyor duyuyoruz.
bir kişinin 4-5 hatta 6 ayrı yerden maaş aldığını öğrenip şaşırıyoruz...

peki bu kokuşmuşluk, bu ahlaksızlık, bu haramzadelik, bu liyakatsizlik nereden gelmiş?
yeni bir şey mi bunlar?

yoo...
bunlar aslında hep vardı.
özellikle osmanlı'nın son yıllarında, çöküş döneminde de vardı bunlar.

bakınız 19. yy sonlarında osmanlı'da çeşitli devlet görevlerinde yer almış bir bürokrat olan böcüzade süleyman sami bey'in yazdığı "üç devirde gördüklerim" adlı kitapta bu kokuşmuşluktan nasıl bahsedilmiş...

*izmit'in kandıra kazasına sadık bey'in atandığını öğrendim. sınav ne zaman oldu diye sordum.

"padişah açıktan tayin etti. ona bir şey sormaya ve söz demeye kimsenin yetkisi ve cesareti yoktur" dediler.

*yoklama memurunun deftere nokta koyduğunu gördüm. nedir diye sordum.

subay listesi olduğunu, maaşları kesilmesin diye her gün yoklama aldığını, çoğunu tanımadığını söyledi. ay başında gelip paralarını alır, istanbul'da yaşarlarmış.

* bir gün feshaneye gittim. defterde 800 işçi kayıtlıyken 400 kadar işçi çalışır gerisi hasan paşa'nın adamları olduğundan işe gelmez, çalışmaz ama paralarını alırlar.

*dışişleri bakanlığında bir sandalyenin 17 sahibi var. şura-yı devlet başkatibi hacı vasfi efendi, üç daireye 18 kişi gerekirken 47 kişi verildiğini söyledi. çoğunu tanımazmış.

*padişahların sarayına en zor giren şey doğruluktur. onların tarafında bulunanlar doğruluğu kendilerinden bile saklar. bunlarda taşra için hayır ve menfaat beklemek adeta saf dilliktir.

*istanbul'dakiler memuriyetle geçinir. dışarıya gitmez. halka menfaatli iş takip etmez. para gelsin bekler. paralar zevk ve sefaya yetmez. istanbul sanki mirasyedi bir çocuk...

*feth-i bülend isimli geminin tamiri üç dört senedir bitmiyor. nedenini sordum. tamir bittiğinde trablusgarp'a gideceğinden mürettebat tamiri bitirmiyor. istanbul'un zevk ve sefasından ayrılmak istemiyorlar. taşradaki görevlerine başkalarına idare ettiriyorlar.

evet...işte gördüğünüz gibi...
işe gitmeden maaş alan memurlar, bir kişinin 5-6 yerden maaş alması, br kişilik kadroya 17 kişi atanması ve bunlara maaş verilmesi...
bunlar ne yazık ki yeni çıkan şeyler değil, bunlar bulunduğumuz coğrafyada yüzlerce yıldır şahit olduğumuz ahlaksızlıklar...

not: yukarıda ismini verdiğim kaynak kitap şu;
görsel

#tarih