metehan

ilk kez yüeçiler'de olduğu söylenen tümen sistemini bulmayan, ancak daha da geliştirdiğini söyleyebileceğimiz xiongnu şanyüsü. muhtemelen burada esir olduğu sırada görmüş ve kaçıp ülkesine döndüğünde kendi ordusu üzerinde uygulamıştır. çin kaynaklarında unvanının ch'eng-li ku-t'u ch'an-yü olduğu belirtilir. ilk kelimeyi çin kaynakları gök olarak aktarır, muhtemelen tengri'dir. ku-t'u ise oğul karşılığı olarak verilmiştir. ancak türk devletlerinde çin'de olduğu gibi tanrının oğlu olmaktan ziyade, ondan kut almak geleneğinin varlığından dolayı bu kelimeyi kut olarak da düşünebiliriz. ch'an-yü ise xiongnu hükümdarının unvanıdır ve enginliği gösterir. bu bakımdan unvanı sanıyorum tanrıkut olarak çevrilebilir. adı ise mo-tu olarak geçer. parker bunu bagatur, yani bahadır olarak okumuştur. gömeç ise kendi düşüncesine göre börü tonga der, ancak ne kadar doğru bilinmez.