chih chih, büyük olarak nitelendirilen komutanlar arasına girebilir mi? bu üzerinde düşünülmesi gereken bir konudur. kardeşini ve hun tahtında hak iddia eden diğer şanyüleri ortadan kaldırması, wusunları mağlup etmesi ve kuzeydeki chien-kun ve tingling gibi kavimleri yenmesi çeşitli askeri başarılarındandır. ancak o zamana kadar görülmemiş şekilde çin elçisi öldürmesi, hunların artık unuttuğu kale savunmasını hesaba katmadan kale inşa ettirmesi ve kang chü kralının kızını öldürmesi gibi davranışları, aynı zamanda kang chü kralının davetiyle bölgeye giderken askerlerinden geriye donmayan sadece 3 bin kişi kalması onu fazlasıyla yalnız bırakmıştı. bu yüzden, yazılan isimlerin iyi siyaset bildiğini de ele alırsak chih chih'nın çok kötü bir devlet adamı olması, onu listeye sokmamayı gerektirir kanaatindeyim. kardeşi kadar iyi komutan olmasa da hu-han-yeh daha ileri görüşlü ve akıllı bir devlet adamıdır. çin'i hediye verme ve bu yolla kendisini ve halkını güçlendirme açısından fazlasıyla kurnaz hareket etmiştir.

yarattığı sistemin bozkırdaki ve bozkır dışındaki coğrafyalarda kurulan türk devletlerine ulaşması bakımından önem teşkil etmesi nedeniyle asya hun hükümdar motu şanyü'dür.

idil, gökçe.

yönetmeni, açıklamalarında batıyı her alanda yerden yere vurarak aynı zamanda filmin evrensel oluşuna değinen ve bu konuda çelişki içerisinde olan alper çağlar'dır. umarız güzel bir iş çıkar.

kitap yerine bütün gün sözlük okuyan cahil cühela takımın islamiyet öncesi Türklerde kadının önemsiz olduğu saçmalığını kusmayı sevdiği başlık.

tabgaçların (toba/wei) devamlı saldırmalarından dolayı moğolistan bozkırlarında pek de varlık gösteremeyen bir moğol devletidir.

tabgaçlar, bünyelerinde hunları da barındıran ve siyenpi moğollarının kuzey çin'de kurduğu "barbar" kökenli bir devlettir. ve bu eski bozkırlılar geleneksel bozkırlı karakterini bildiklerinden dolayı juan juanlara bir an olsun nefes aldırmamışlar, onların harekat yapmasına imkan vermeden bu devlete darbe üstüne darbe vurmuşlardır.

orta asyalı ırkçı barbarların yönetim kadrolarında soğdlu ve çinli'den geçilmemesi. yazıtların türkçe'nin yanında çoğunlukla soğdca ve çince yazılması, bu ne ırkçılık yahu bu kadar da olmaz.

tarih ve devlet/millet anlayışı bilmeyenlerin sözlükte tarih içerikli başlık açmaması gerektiğini gösterir.

19. yüzyılın ikinci yarısında hokand hanlığı sınırları içerisinde gerçekleşen savaştır. bu savaşın neticesinde han'ın zorla naibi olan ve yönetimde tepkilere yol açan kıpçak etkisini başlatan müsülmankul yakalanmış ve idam edilmiştir.

kız oluşuna verilen ihtimalleri hayal kırıklığına uğratacak olan yazardır.

"önüne gelen her yere saldırmak" bozkır imparatorluklarının karakteri değildir. hülagü han'ın iran üzerine yaptığı sefer de planlanmış bir harekettir. moğolları başıboş, sırf eğlence için kafasının estiği yere saldıran kişiler zannetmek, yüzyıllar boyunca türkler ile iç içe yaşayan bu halkın cihan hakimiyeti mefküresinden bi haber olmak demektir. verim açısından düşük ve iklim açısından son derece sert bir bölgede yaşayan türk/moğolların, sırf yağma için yerleşik bölgelere yaptıkları akınların dahi, ürün temin etme şeklinde bir amacı vardır.

"önüne gelen her yere saldırmak" merkezi birlikten yoksun, herhangi bir devlet yapıları veya kurma potansiyeli olmayan, dışa kapalı ve vahşice yaşayan kabilelerin özelliğidir. kendi gelenekleri ile birlikte türk devlet geleneğini benimseyerek yönetimde özellikle çin ve uygur soylu kişilere yer veren moğolları bunun dışında tutmak gerekir. ki haklarında pek fazla ön yargı bulunan moğolların sarayında, bizzat han'ın önünde tüm dinlerin temsilcilerinin sözlü tartışma yaptığını carpini'nin seyahatnamesinde takip edebiliyorken, onlara böylesine "medeniyetsiz" bir yakıştırma yapmak yanlıştır.

bir roma imparatoru olmazdınız.

m.ö. 141 - m.ö. 87 yılları arasında han tahtında oturan wu-ti'dir. geniş vizyonu uygulamada ne kadar istediği sonuçları vermese de, kendi zamanına kadar çin'in kuzey komşuları xiongnular'a karşı süren savunma pozisyonunu terk edip hücuma geçmesi takdir edilesidir. daxia (baktriya) ve dayuan (fergana) gibi bölgelere ilk kez elçiler göndermesi, buralarda askeri gücü zayıf devletler ile karşılıklı ticaret ilişkisine girip, güçlü olan yuezhi ve wusunlar ile xiongnular'a karşı yapılacak seferler için askeri anlaşma sağlama gayreti, çin'in yüzyıllar sürecek olan imparatorluk siyasetinin temelini oluşturmuştur.

belki onun zamanında bu vizyonun tam neticesi alınamadı ancak onun fikirleri üzerinden hareket eden sonraki hükümdarlar, belli dönemler xiongnular'ın doğu türkistan üzerindeki hakimiyetini fazlasıyla zayıflattılar ve bu hareketle onların siyasi/ekonomik dengelerini bozdular. ayrıca bu bozulmanın başlangıcı wu-ti döneminde, m.ö. 121 yılında xiongnular'ın elinden gansu'nun alınması olmuştur. burası çin için batıya açılan bir kapıydı ve çok uzun yıllar xiongnular'ın başı ağrıyacaktı.

Total War Attila adlı oyunun menü müziğidir. Kesinlikle.

isimleri mo-tu, mukan, attila, timur ve fatih sultan mehmet olan kişilerdir.

zeki velidi togan da mı ergendi? diye sorduran başlık. böyle dandik üsluplarla fikir egosu tatmin etmeye çalışmak yanlıştır. cengiz han'ın kökeninin moğol mu Türk mü olduğu konusunda yapılan akademik çalışmalar ve onu türk veya moğol kabul eden bilim adamları var. Moğol olduğu görüşü daha baskın ve kuvvetli ancak onun türk devlet geleneğini benimsediği, özellikle yönetimde Uygurlara yer vererek bunu önemsediği bilinmektedir.

mamer - mountain wind.

cengiz'in islam düşmanı olduğu palavrası sırf harezmşah seferi üzerine ortaya çıktıysa doğru bilene kahkaha attırır. harezmşahları ateşe atan adamın alaaddin muhammed'in dayısı kayır han (inalcık) olduğunu bilmeyen troller burada cengiz islam düşmanı diyor. pardon, sizin 500 kişilik heyetiniz ortada hiçbir şey yokken bir harezmşah valisi tarafından öldürülse sağolun ne iyi ettiniz mi diyeceksiniz? hahahahaha.

birilerine dert olmuş ünlü ilhanlı hükümdarıdır. cengiz'in torunu, tuluy'un oğlu, Mengü, Kubilay ve Arık Buka'nın kardeşidir. anneleri sorgotani beki siyasi dehasıyla bütün evlatlarını hükümdar yapmıştır. arık buka ile Kubilay arasındaki mücadele ne kadar kubilay'ın galibiyetiyle sonuçlansa da arık belli bir süre kağan olarak tanınmıştır.

o sıralar emir olan baybars, hülagü'yü hopur hopur falan hoplatmamıştır. hülagü 1260 yılında (ki çoktan halep'i ele geçirmiş ve suriye yağmalanmıştı) kardeşi mengü han'ın ölüm haberini alınca ordusunun büyük bir bölümünü yanına alarak kurultay için moğolistan'a dönmüş, yerine de en önemli adamlarından biri olan ketboğa noyan'ı bırakmıştır. 14. yüzyıl memlük tarihçisi baybars el mansuri'ye göre ketboğa'nın 12 bin adamı vardı. memlükler de durumu fırsat bilerek emir baybars'ın komutasında harekete geçmiş ve çıkan savaşta ketboğa hem mağlup hem de idam edilmiştir.