herakleitos

iyonyalı ve pythagorasçı filozofların eksik bıraktığı noktaya değinmiş, felsefesini evrenin değişimi üzerine kurmuştur. Arkhesi ateştir. Burada ateş maddi varlığından ziyade bir süreci, bir hareketi temsil eder.
Herakleitos var oluşu “zıtlıkların savaşı” olarak açıklamıştır. Ona göre varlığın özünde yakım ve yıkım mevcuttur. Sağlık, barış, iyilik, ıslak, soğuk, vb. Kavramlar karşıtları olmadan bir anlam ifade etmezler. Karşıtlarıyla birlikte vardırlar ve döngüsel bir dönüşüm içindedirler. Bu dönüşümü belirleyen şey de “logos” adını verdiği evren yasalarıdır. “Ateş ölçü ile yanar, ölçü ile söner.” Der. Ölçü her maddede aynıdır. Gelişigüzel bir şekilde gerçekleşmez. işte bu değişimin mantığını belirleyen şey, logos, bir anlamda tanrının evrende faaliyet gösteren yönünün tanımlanmasıdır. Aynı zamanda bizden bir parçadır çünkü biz onu akıl yoluyla kavrarız.