herakleitos

Logos olarak felsefede bugün dahi büyük bir yere sahip olan kavramını, tanrısal akla işaret ederken kullandığı düşünülse de bu düşünce Heidegger ile birlikte büyük oranda yara almıştır. Logos ilk anlamıyla söz demektir. Aristoteles logos'un yani sözün işlevini soruşturur ve sonucunda buna açığa çıkarıcı yani phainesthai işlevinin ait olduğunu söyler.

Fakat bu logos'un yegane işlevi değildir. Zira Logos bir diğer anlam olarak toplamak demektir. Herakleitos'un zıtlıkların birliğinden kastı budur. Logos her şeyi bir araya getirir. Buradaki bütüncüllük, zaman hususuna da geçer.

Logos'un açığa çıkarıcı söz ve bir araya getirme oluşu birleştirilirse "logos, bir araya getirip, toplanmışı açığa çıkaran" olur. Bu ne kazandırır ki bize? Harikulade soru. Bu bize görünüm ve varlık arasında ayrıma ilk apofantik değinmeyi gösterir. Varolanı bir bütün olarak gören Herakleitos, oluşu bütüncül olarak ele alarak daha çok sonraları fenomenolojiye temel olur.

Herakleitos, basit bir filozof değildir. Aksine sokrates ile başlayan metafizik kurgulamalardan önce varlığı bütüncül ele alan ilk filozoflardandır.