dolar

Dolar niye güçlüdür? ABD çok iyi olduğu için mi? Onun da etkisi var ama esas sebep biziz; ABD de bu yönümüzden çok iyi yararlanıyor.

dünyadaki çoğu ülkenin yatırımlarını ve büyümesini teşvik ettiği, bu uğurda canla başta çalıştığı, yatırımlarının finansörü olmak için yoğun çaba harcadığı ülkenin para birimi bu. biraz salağız galiba. nasıl mı?

misal; çin'in döviz rezervleri 3 trilyon 859 trilyon dolar düzeyinde. çin yukarıda söylediğim sürece karşı direnememekte, çünkü bu rezervin en büyük kaynağı da abd’ye yaptığı ihracattan elde ettiği gelir. ancak çin daha fazla ihracat yapmak için renbinmi’yi aşırı değer yitirmiş tutup, daha fazla ihracat yaparak elde ettiği geliri, abd tahviline yatırarak, tekrar abd’ye transfer etmekte. dolayısıyla çin ve dolayasıyla küresel para sistemi bir anlamda abd’ye çalışmakta.

aynı durum türkiye için de geçerli fakat bizim bir sorunumuz daha var; devasa cari açığımız.bundan dolayı döviz rezervi türkiye için daha kritik bir eşik. ancak yukarıdaki mekanizma türkiye içinde geçerli. türkiye 130 milyar dolar civarında olan döviz rezervinin 100 milyar dolarlık kısmı döviz cinsinden menkul kıymetler olarak tutuyor, bunun da önemli kısmı abd hazine tahvilleri.

sonuç olarak abd kurduğu dünya para sistemi (sistemsizliği) ile dünyanın önemli bir kısmının kendisi için çalışmasının sağlamakta. gelişmekte olan ülkelerin kimi iktisatçıları, politikacıları ve bürokratları da ne kadar çok rezervimiz var, ekonomi tıkırında masalını halka anlatmaya devam etmekteler. işte doların gücünün yarısı ABD kaynaklı ise yarısı da dış kaynaklı.