bilgi

Kaynağına ilişkin varsayımlar ile tanımı değişecek kavram. Tanımından ziyade bilginin doğruluğu ve yanlışlığına ilişkin dile getirilmesi gereken mühim bir husus vardır:

Bilgi, doğru veya yanlış olarak ayrılamaz. Zira bilgi özü gereği ister sezgisel ister deneysel olsun hep bir etkileşim nihayetinde fenomene ilişkin ürün olarak ya da öylece dolayımsız bir şekilde kavramadır. Bu kavrama yanlış olamaz, doğru diye de adlandırılamaz ama o nesneyle örtüşmesi veya tutarlılığı bakımından her "bilgi" zımni olarak kendi içerisinde bir de "doğru"yu barındırır. Yanlış bilme diye bir şey imkansızdır, zira bir şey ya bilinir (bu özsel olarak doğrudur) ya sanılır (yanlış veya doğru sanma, yanlış bilgi dediğimiz şey aslında sanrıdır) ya da bilinmez.

Değerlendirme buraya geldiğinde bir fenomenin herhangi bir yönden özellikleri hakkında sahip olunduğu sanılan bilginin aslında o fenomenle örtüşmediği anlaşıldığı anda, önceden bilgi olduğu sanılan şeye "yanlış bilgi" desek de bu doğru değildir. Aynı fenomenin şimdi erişilen bilgisi önceki "sanı"yı değillediğinden, bu daha önce bilgi dediğimiz ve şimdi yanlışlanan şey yanlış bilgi değil, yanlış sanıdır.

En nihayetinde bilgi, öyle ya da böyle her zaman malum nesneyle etkileşimin zihinsel ya da tinsel (oldukça geniş anlamda) bir ürünü olarak hep o nesne ile örtüşmelidir ki bilgi olsun; böyle değilse, yani o nesne ile örtüşmüyorsa bu bilgi ya da yanlış bilgi değil, sanı veya yanlış sanıdır.