bugün

li yuanhong

çin'in cumhuriyet döneminin ilk devlet başkanlarından. 1864-1928 arasında yaşamıştır.

askeri okulu bitirerek deniz subayı oldu. ilk çin japon savaşı'nda görev yaptı. gemisi battı, ancak sağ kurtuldu ve sonra orduda göreve devam etti.

1910'da birliğindeki bazı devrimci faaliyetleri açığa çıkardı. tespit ettiği elemanları tutuklamadı, ancak görevden attı.

1911 devrimi sırasında saygınlığı ve bazı bilgi ve becerileri nedeniyle devrimciler tarafından -önce istemediği için zorla- önemli bir konuma getirildi. önce bir bölgenin komutanı, daha sonra ise tüm devrimci güçlerin komutanı konumuna geldi. bununla birlikte devrim yönetiminin geçici devlet başkanı sun yat sen oldu. li ise devlet başkan yardımcısı görevini aldı.

daha sonra cumhuriyet rejimine geçiş sürecinde sun yat sen devlet başkanlığı görevini yuan shikai'ye devretmeye razı oldu, ancak li devlet başkan yardımcısı konumunu korudu.

yuan'ın devlet başkanlığı sırasında sun yat sen ile yaşadığı zıtlaşmada yuan'ı destekleyerek eski devrimci dostları arasındaki itibarını azalttı. öte yandan başkan yardımcılığı ünvanına rağmen yuan'ın yanında oldukça etkisiz bir konumda kaldı. yuan li'ye geçmişi itibariyle güvenmiyordu (yine de bir oğlunu li'nin kızıyla evlendirerek ilişkileri iyi tutmaya çalıştı). yuan imparatorluğunu ilan ettiğinde li onun kendisine sunduğu asalet ünvanlarını kabul etmedi (bu sonradan itibarını korumasında etkili oldu). yuan ölene kadar da bir nevi gönüllü inziva hayatı yaşadı.

yuan ölünce oluşan çalkantılı dönemde itibarı vesilesiyle uygun isim görülerek bazı generaller tarafından yönetime gelmesi için baskıya maruz kaldı ve devlet başkanı seçildi; ayrıca anayasal düzeni geri getirme yolunda adımlar attı. bu arada süren birinci dünya savaşı'nda esas gücü de elinde tutan politik rakibi duan qirui almanya'ya karşı savaşa girilmesine yönelik baskılara başladı. li, duan'ı görevden aldı ve duan kaçtı, ancak başlayan karışıklıkları bastırmak için yardım istediği general zhang da alman taraftarı çıkıp li'yi hapsetti ve son imparatoru tekrar başa getirmeye kalkıştı. daha sonra japon bölgesine gönderilen li, duan'dan cumhuriyeti kurtarmak için yardım istedi ve duan general zhang'ı devirdi. fakat bu gelişmeler sonrası li de görevini fiilen kaybetti ve temmuz 1917'de resmen devlet başkanlığından istifa etti.

çin'in yaşadığı çalkantılı dönemde 1922-1923 arasında bir kez daha devlet başkanlığına geldi. yine ilk sefer olduğu gibi ulusal meclisi toplamaya çalıştı. ne var ki bu sefer fiili gücü daha bile azdı. nitekim birtakım zıtlaşmalar ve çalkantılar sonucunda 1923'te görevinden ayrılmak zorunda kaldı. tedavi için japonya'ya kaçtı. 1924'te ülkesine geri döndü; 1928'de öldü.

http://en.wikipedia.org/wiki/File:Li_Yuanhong.jpg

http://en.wikipedia.org/w...Yuanhong_Wuchang_1912.jpg
© 2005 – 2026 uludagsozluk.com