irade

"...sanıyorum tüm insanların tüm işi, her an kendilerinin bir piyano tuşu değil bir insan olduklarını kanıtlamaktır! insan bu uğurda kendini bile feda edebilir. şimdi gel de günaha girme: henüz bu aşamaya gelemediğimize, iradenin kim bilir hangi şeytanın keyfine bağlı olmasına karşın, hiç değilse var olduğuna sevinme.

eğer bana bağırmak inceliğinde bulunursanız, irademin bağımsız olduğunu, yalnız onun normal çıkarlarıma, doğa yasalarına ve matematiğe uygun olması için çalışıldığını söyleyeceksiniz.

bırakın bunları efendim. iş çizelgeyle matematiğe dayanınca, ortada iki kere ikinin dört etmesinden başka bir şey dönmezse, iradenin sözü edilebilir mi hiç? iki kere iki, benim iradem karışmasa bile dört ediyor. irade demek bu mudur?.."

yer altından notlar'dan...