çanakkale krizi

günümüz şakirtlerinin "kurtuluş savaşında ingilizlerle neden savaşmadık" diyerek kafa bulandırmaya çalışmalarının altında yatan gerçektir.

izmir'in düşman işgalinden kurtuluşunun hemen ardından, başkomutan mustafa kemal, süvari tümeni komutanı fahrettin altay paşa'ya çanakkale üzerine yürümesini emreder. emir gayet açıktır, müttefik kuvvetlerin herhangi bir direnişi ile karşılaşılacak olunursa, türk yurdunun gerçek bir vatan olabilmesi için gerekirse yeniden savaş dahi göze alınacaktır.

aynı emir, izmir limanında demirli olan ingiliz savaş gemileri için de verilmiş ve izmir körfezindeki düşman unsurları aldıkları ultimatom sonrası türk karasularını terketmek zorunda kalmışlardı.

emri alan fahrettin altay paşa ve kahraman süvarileri 2 gün içinde çanakkale boğazına varmışlar, çanakkale müstahkem mevki komutanlığı karargahına türk bayrağını çekmişlerdi. lakin boğaz hala düşman zırhlılarının kontrolündeydi, bunun üzerine türkiye ingilizlere bir nota ve ultimatom verdi.

savaştan yeni çıkmış yorgun türkiye, yeni bir savaşa hazırlanıyordu. britanya imparatorluğu da keza türkiye'nin bu restini görmüş, savaş hazırlıklarına başlamıştı. lakin konunun parlamentoda görüşülmesi esnasında lloyd george hükümeti karşısında son derece sert ve kararlı, bir o kadar da savaştan bıkmış bir muhalefet buldu.

muhaliflere en büyük desteği verenler ise kanada ve hindistan gibi büyük dominyonlardı. savaş kararı alabilmek için kanada ve hindistan'ın da oluru gerekliydi. söz isteyen kanada başbakanı konu hususunda kararın kanada parlamentosunda alınacağını belirterek, savaş kararı alınacaksa bu kanada'yı bağlamaz, kanada parlamentosu savaş kararını kendi alır, londra'da değil" diyerekten kanada'nın ingiltere'ye karşı ilk siyasi ayrılığını başlatmış, bu kriz sonrası ise lloyd george ve partisi liberal parti istifa etmiş ve kanada siyasi olarak bağımsızlığını ilan etmiştir.

arif olanlar için bu hususa daha önce değinmiştik;
(bkz: kanada nın bağımsızlığı atatürk sayesindedir/#17484438)

işte bu çanakkale krizi ingiltere'de hükümeti devirmiş, lloyd george'un siyasi hayatını bitirmiştir. lloyd george'un yerine gelen geçici hükümet ise ankara'nın tüm isteklerini kabul etmek zorunda kalmış ve tek kurşun dahi atılmadan hem çanakkale, hem de istanbul geri alınmıştır.

kendi kahpe tarihlerini örtmek isteyenler ise hala bu durumu algılayamayıp, türk kurtuluş savaşının bembeyaz mazisine çamur atma telaşıyla yanıp tutuşuyorlar.

ama biraz tarih araştırsalar "ingilizler neden savaşmadan çekilmiştir" sorusunun cevabını kolayca bulabilirler.

işte böyle, ingilizler savaşmadan çekilmişlerdir.

zira mustafa kemal ve silah arkadaşlarının adeta "deli cesareti" ile aldıkları kararlar onları savaşa girişmekten alıkoymuş, üstelik kanada ve hindistan gibi büyük sömürgeler ile merkezi hükümetin arasında telefisi zor olan bir dizi ayrılıklara sebep olmuştur.

not: arzu edenler şu kaynaktan aynı bilgilere ulaşabilirler;
http://en.wikipedia.org/wiki/Chanak_Crisis