kanada nın bağımsızlığı atatürk sayesindedir

pek bilinmeyen, görmezden gelinen tarihi gerçektir.

bilindiği üzre, 9 eylül 1922'de izmir'de yunan denize dökülmüş, anadolu'nun tamamı düşmandan temizlenmişti.
izmir'e ilk giren türk ordusu olan süvari tümeni komutanı general fahrettin altay paşa ise bu başarısından sonra bizzat mustafa kemal tarafından istanbul'a yönlendirilmiş, zaferin tadını daha henüz yaşayan kahraman türk süvarisi bu emir üzerine derhal çanakkale boğazına doğru harekata başlamıştı.

lakin bu sırada çanakkale boğazı ingiliz ve fransız donanmaları tarafından kontrol edilmekteydi. bunun üzerine tbmm bir ultimatom yayınlayarak "çanakkale boğazı'nın türk vatanının bir parçası olduğunu, işgal donanmalarının derhal türk karasularını terk etmesi gerektiğini aksi takdirde kıyıdan topçu ateşi ile uzaklaştırılacaklarını" bildirmiş, ultimatom üzerine fransız donanması(biraz da ankara antlaşmasının etkisiyle) çanakkale boğazını terk etmiş, lakin ingiliz donanması bu ultimatoma bir yanıt vermemiş, londra'dan haber beklemeye başlamıştı.

londra'da türk hükümetinin bu ultimatomu görüşüldüğü sırada tartışmalar çıkmış, başbakan lloyd george bu ultimatoma uyulmayacağını, gerekirse türk ordusuyla savaşılacağını ve hatta hemen türkiye'ye savaş ilan edilmesi gerektiğini savunmuştur.
bunun üzerine ingiltere'nin en baba sömürgesi durumundaki kanada başbakanı söz almış ve "savaş kararı alınacaksa bu kanada'yı bağlamaz, kanada parlamentosu savaş kararını kendi alır, londra'da değil" diyerekten kanada'nın ingiltere'ye karşı ilk siyasi ayrılığını başlatmış, bu kriz sonrası ise lloyd george ve partisi liberal parti istifa etmiş ve kanada siyasi olarak bağımsızlığını ilan etmiştir.

tarihte "çanakkale krizi"(chanak affair) olarak bilinen bu olay kararlı bir liderin yok olmaktan kurtarıp, yoktan var ettiği bir milletin dünya kaderine etki edebileceğine dair nadide bir örnektir.